Ieper/Heuvelland – Twee nachtelijke mestlozingen in de Kemmelbeek leidden vorige maand tot een onmiddellijke stopzetting van de drinkwaterproductie in Ieper. De provincie diende een klacht in en er loopt een onderzoek. Landbouwers reageren scherp: zij voelen zich mee geviseerd door een daad die ze zelf veroordelen.
Bewuste lozing, grote gevolgen
Een dag na een accidenteel mestlek in Nieuwkerke, waarbij 300.000 liter mest vrijkwam door een gescheurde mestzak, raakte bekend dat zich eerder al een veel ernstiger incident had voorgedaan. In de nachten van 19 op 20 januari en van 20 op 21 januari werd twee keer op rij een grote hoeveelheid mest geloosd in de Kemmelbeek, een waterloop die uitmondt in de Dikkebusvijver, cruciaal voor de drinkwaterproductie in Ieper.
Het nieuws kwam maandagavond naar buiten tijdens de gemeenteraad van Ieper, waar gemeenteraadslid Lieven Stubbe (Groen) de feiten toelichtte. Volgens hem ging het om een bewuste en ernstige vervuiling, met onmiddellijke impact op de waterwinning.
Drinkwaterproductie meteen stilgelegd
De Watergroep moest na vaststelling van de vervuiling onmiddellijk de waterinname vanuit de Kemmelbeek stopzetten om de kwaliteit van het drinkwater te vrijwaren. Het vervuilde water werd vervolgens via de Dikkebusvijverbeek afgevoerd richting het Kanaal Ieper-Komen. Die beek voedt via een stuwklepsysteem ook de Ieperse vestinggrachten.
Schepen van Milieu en Landbouw Miguel Gheysens (Team Ieper) verklaarde dat dergelijke calamiteiten moeilijk te beheersen zijn, zeker wanneer ze zich ’s nachts voordoen. Volgens hem is het bovendien bijzonder lastig om de verantwoordelijke op heterdaad te betrappen.
Metingen wijzen op moedwilligheid
Uit gegevens van de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) bleek dat verschillende parameters, waaronder ammonium, in korte tijd sterk stegen in de Kleine Kemmelbeek, een bronbeek van de Kemmelbeek. Ter plaatse werd een uitgesproken mestgeur en schuimvorming vastgesteld. Volgens Stubbe wijzen zulke piekverontreinigingen op een opzettelijke lozing.
De provincie West-Vlaanderen diende intussen een klacht in tegen onbekenden. Bijzondere wateronderzoekers van de VMM voerden meerdere terreinbezoeken uit, maar konden de bron voorlopig niet exact lokaliseren. De lozing zou zich vermoedelijk op het grondgebied van Heuvelland hebben voorgedaan. Het is niet uitgesloten dat het om het leegmaken van een mestton ging, zonder directe link met een specifiek landbouwbedrijf.
Samenwerking onder druk
Opvallend is dat het incident zich voordeed op een moment waarop net extra werd ingezet op samenwerking rond waterkwaliteit. Op 21 januari werd het partnerschap binnen het samenwerkingsakkoord Water Land Schap Robuuste Waterlopen Westhoek vernieuwd. Daarin werken onder meer landbouwers, lokale besturen, De Watergroep en adviesorganisatie Inagro samen aan een betere waterkwaliteit in het stroomgebied van de Kemmelbeek en de Bollaertbeek.
Inagro stuurde na het incident een ‘flashbericht’ naar landbouwers in de regio, waarin het de mestlozing scherp veroordeelde en opriep tot verantwoordelijkheid en alertheid. Daarbij werd benadrukt dat de inspanningen van vele landbouwers hierdoor ondermijnd worden.
Landbouwers: “Wij zijn mee de dupe”
Ook lokale landbouwers reageren verontwaardigd. Bert Hanssens, Wim Vanpeperstraete en Frederik Deraedt benadrukken dat dergelijke praktijken niet alleen het milieu schaden, maar ook de hele sector in een slecht daglicht stellen. Volgens hen dreigen door verhoogde meetwaarden extra maatregelen die iedereen treffen, ook wie correct werkt.
Hanssens, die naast landbouwer ook West-Vlaams voorzitter van Boerenbond is, wees erop dat de lozing gebeurde nog voor de start van het strikt gereglementeerde bemestingsseizoen. Mogelijke capaciteitsproblemen op een bedrijf kunnen volgens hem nooit een excuus zijn. Er bestaan voldoende alternatieven, zoals mestverwerking.
Onderzoek loopt, sancties mogelijk
Volgens schepen Gheysens tonen permanente metingen aan dat het kanaal zelf geen afwijkende zuurstofwaarden of geleidbaarheid vertoonde. Dat betekent echter niet dat de lozing geen schade heeft veroorzaakt of in de toekomst nog gevolgen kan hebben.
Indien de dader wordt geïdentificeerd en de feiten bewezen worden, kan die vervolgd worden voor een milieumisdrijf. Dat kan leiden tot zware boetes, het verlies van landbouwsubsidies en mogelijke schadeclaims door De Watergroep. Het verdere onderzoek van de VMM en de milieu-inspectie loopt.
💬 Reageer hieronder
| Bron: Pattyn, T. (3 februari 2026). Boeren boos na opzettelijke mestlozingen die drinkwaterproductie stilleggen: “Dit doet de moed in de schoenen zakken.” Nieuwsblad. https://www.nieuwsblad.be/regio/west-vlaanderen/westhoek/ieper/boeren-boos-na-opzettelijke-mestlozingen-die-drinkwaterproductie-stilleggen-dit-doet-de-moed-in-de-schoenen-zakken/128455792.html HLN. (21 januari 2026). Drinkwaterwinning in gevaar na nachtelijke mestlozingen in de Kemmelbeek: “Een kaakslag voor iedereen die moeite doet”. HLN. https://www.hln.be/ieper/drinkwaterwinning-in-gevaar-na-nachtelijke-mestlozingen-in-de-kemmelbeek-een-kaakslag-voor-iedereen-die-moeite-doet~ac8c4a00/ |
| Lees ook bij Bouwend Ieper: Industrie belangrijkste bron van vervuiling in West-Vlaams drinkwater, blijkt uit bronnenonderzoek – 12/01/2026 Westhoek kampt met te veel pesticiden in drinkwater: minister Brouns belooft plan, Groen eist verbod – 6/11/2025 |
Bouwend Ieper 