Archief voor de ‘erfgoed’ Categorie

De Menenpoort kant Frenchlaan

Ieper – De restauratie van de Menenpoort in Ieper is volop aan de gang. Het iconische oorlogsmonument krijgt een grondige opfrissing die niet alleen schade moet herstellen, maar ook het behoud op lange termijn moet verzekeren. De werken lopen over twee jaar en kosten ruim vier miljoen euro.

Restauratie van internationaal herdenkingssymbool
De werkzaamheden aan de Menenpoort gingen van start op 17 april 2023. Het monument, dat sinds 1927 meer dan 54.000 vermiste soldaten uit het Gemenebest herdenkt, behoort tot de bekendste herdenkingsplaatsen van de Eerste Wereldoorlog in Vlaanderen. Jaarlijks trekt de site bezoekers uit onder meer het Verenigd Koninkrijk, België, Nederland en Australië.
Volgens eerder technisch onderzoek waren er geen acute stabiliteitsproblemen, maar drongen conserveringswerken zich wel op om verdere slijtage en schade te vermijden.

Dak en gevels aangepakt
Een van de grootste aandachtspunten was de waterinfiltratie via het dak. Om bijkomende schade te voorkomen, werd eerst een asbesthoudende laag boven het binnengewelf verwijderd. Daarna startte de vernieuwing van de dakafdichting.
Opvallend is dat het dak ook een groene afwerking krijgt met een dunne vegetatielaag. Daarnaast worden baksteengevels gereinigd, beschadigde stenen vervangen en voegen vernieuwd.
Ook verschillende natuurstenen onderdelen van het monument worden behandeld, waaronder de naampanelen, de leeuw bovenop het monument en de sarcofaag op het dak. Verder zijn herstellingen gepland aan plafonds, traptorens, kelders en de bronzen ronde dakopeningen.

De restauratie moet de Menenpoort beschermen tegen verdere aantasting en tegelijk het historische karakter bewaren

Oorlogssporen blijven zichtbaar
Niet alle beschadigingen verdwijnen tijdens de restauratie. Kogelinslagen uit de Tweede Wereldoorlog blijven bewust behouden als zichtbaar onderdeel van de geschiedenis van het monument.
Tijdens de werken zijn de bekende naampanelen afgeschermd. Bezoekers kunnen de namen van de vermiste soldaten digitaal raadplegen in het informatiecentrum van de Commonwealth War Graves Commission in de Menenstraat. Naast de Menenpoort loopt ook een tijdelijke tentoonstelling rond de geschiedenis van het monument.

Internationale financiering
De restauratie wordt grotendeels betaald door de Commonwealth War Graves Commission, die ondersteund wordt door zes Commonwealthlanden: het Verenigd Koninkrijk, Australië, Canada, Nieuw-Zeeland, India en Zuid-Afrika.
Daarnaast voorziet Vlaanderen een restauratiepremie van 1,6 miljoen euro binnen het kader “Erfgoed en Toerisme”. Ook de stad Ieper draagt financieel bij met een subsidie van 300.000 euro.

Verkeer en dagelijkse Last Post aangepast
De werken hebben ook gevolgen voor de bereikbaarheid rond de Menenpoort. Voetgangers kunnen de stad blijven bereiken via twee tunnels. Fietsers mogen in beide richtingen door de poort rijden, terwijl autoverkeer enkel stadsinwaarts toegelaten blijft.
De dagelijkse Last Post-ceremonie om 20 uur blijft doorgaan, maar verhuisde tijdelijk van locatie. Door praktische beperkingen op de werf en de plaatsing van een werfkraan werd gekozen voor de toegangsbrug aan de kant van de Frenchlaan. Die plek blijkt bovendien toegankelijker voor rolstoelgebruikers.
Ook evenementen zoals de Kattentoet en wielerwedstrijd Gent-Wevelgem kunnen blijven plaatsvinden, zij het met aangepaste circulatie.

Historische schets siert werf
De stellingen rond de Menenpoort werden bekleed met grote doeken waarop een oorspronkelijke ontwerptekening van architect Reginald Blomfield te zien is. De schets dateert uit 1921 en toont enkele verschillen met het uiteindelijke monument.
Vooral de afbeelding van de leeuw trekt aandacht. Op de historische tekening lijkt het dier te rusten, terwijl de huidige leeuw waakzaam over de stad uitkijkt. Die tegenstelling roept vragen op over de symboliek achter het oorspronkelijke ontwerp.

Meer info via www.cwgc.org of ga langs in het informatiecentrum van de CWGC in de Menenstraat 33 in Ieper.
De tijdelijke CWGC- tentoonstelling ‘Menin Gate: Moments’
© Geert Dewaele

De Menenpoort gezien vanuit de Kiplinglaan
De Menenpoort gezien vanuit Hoornwerk
De Menenpoort gezien vanuit de Bollingstraat

💬 Reageer hieronder

Ieper – Het Tempelierssteen in de Rijselstraat in Ieper staat al jarenlang leeg en toont steeds meer tekenen van verval. Ondanks verschillende ambitieuze plannen voor herbestemming blijft een concrete doorbraak uit. Het beschermde gebouw roept daardoor steeds meer vragen op over de toekomst van één van de oudste historische panden van de stad.

Historisch gebouw krijgt steeds meer te lijden onder leegstand
Wie de voorbije weken door de Rijselstraat wandelde, merkte wellicht de staat van het voormalige postgebouw op. Aan de gevel van het Tempelierssteen hangt intussen een waarschuwingsbord dat voorbijgangers vraagt voldoende afstand te houden wegens mogelijk slipgevaar. Mosvorming en uitwerpselen van duiven versterken de verwaarloosde indruk van het beschermde gebouw.
Het pand op nummer 70 staat al bijna 27 jaar leeg. Tot 1997 deed het dienst als postgebouw, maar sinds het vertrek van De Post kreeg het gebouw geen nieuwe invulling meer. Doorheen de jaren doken verschillende kandidaat kopers en projectontwikkelaars op, telkens met uiteenlopende plannen. Die voorstellen strandden echter op stedenbouwkundige en erfgoedtechnische beperkingen.

Eén van de oudste historische gebouwen van Ieper
Het Tempelierssteen behoort tot de oudste waardevolle gebouwen van Ieper. De oorsprong van het pand gaat terug tot de 13de eeuw. Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd het grotendeels vernield, waarna het na de oorlog opnieuw werd opgebouwd volgens de oorspronkelijke plannen.
Door zijn historische waarde geniet het gebouw bescherming als erfgoedsite, wat renovatieprojecten extra complex maakt.

Bijna drie decennia leegstand wegen steeds zwaarder op één van de meest waardevolle historische gebouwen van Ieper

Plannen voor luxehotel verdwenen in de koelkast
Sinds 2009 is het gebouw eigendom van de Brusselse vastgoedvennootschap Aedific NV. Het bedrijf is actief in vastgoedontwikkeling en vastgoedbeheer.
In 2013 werden plannen voorgesteld om het Tempelierssteen om te vormen tot een kleinschalig luxehotel met elf kamers en een restaurant. Dat project kwam uiteindelijk niet van de grond omdat de brandveiligheidsvereisten moeilijk verenigbaar bleken met de erfgoedstructuur van het gebouw.
Voor de restauratie werd eerder wel financiële steun aangekondigd. De toenmalige Vlaamse minister bevoegd voor Onroerend Erfgoed, Geert Bourgeois, kende een subsidie van ruim 314.000 euro toe. Ook provinciale en stedelijke steun maakten deel uit van de plannen.

Ook kantoorproject leverde geen doorbraak op
Enkele jaren later leek er opnieuw beweging te komen. In 2017 verdwenen delen van de gevel achter stellingen en werden renovatiewerken aangekondigd. Het project voorzag vijftien kantoorruimtes met vergaderzalen. De investering werd toen geraamd op ongeveer anderhalf miljoen euro en de werken zouden begin 2018 afgerond zijn.
Na die aankondiging bleef het echter opnieuw stil rond het dossier.
In 2023 doken opnieuw signalen op dat Aedific samen met een vastgoedkantoor werkte aan een nieuwe piste voor het gebouw. Concrete resultaten of zichtbare werken bleven voorlopig uit.

Onzekerheid blijft duren
Vandaag blijft het Tempelierssteen een opvallende leegstaande plek in het centrum van Ieper. De combinatie van historische waarde, beschermde status en complexe renovatievereisten maakt het dossier bijzonder moeilijk. Tegelijk groeit de bezorgdheid over de verdere achteruitgang van het gebouw.
Voorlopig blijft het afwachten of er alsnog een duurzame herbestemming komt die het historische pand opnieuw leven kan geven.

Tempelierssteen januari 2024: slipgevaar door duivenpoep en mos?
Maart 2017: Tempeliershof in de steigers

💬 Reageer hieronder

© Geert Dewaele
,

Ieper – De stad wil sneller werk maken van nieuwe waterverbindingen nadat de binnenstad in 2017 op amper twee centimeter van een zware overstroming stond. Tijdens voorbereidende werken doken nu ook resten van een 17de-eeuwse vestingmuur op.

Stad wil toekomstige wateroverlast voorkomen
De stad Ieper bereidt ingrijpende waterwerken voor om toekomstige overstromingen beter te kunnen opvangen. De plannen zijn een antwoord op de steeds grotere druk op het watersysteem door klimaatverandering.
Dat de problematiek ernstig is, bleek al in 2017. Toen bleef het waterpeil volgens de stad slechts twee centimeter onder het kritieke niveau en ontsnapte de binnenstad nipt aan zware wateroverlast.
De geplande ingrepen moeten ervoor zorgen dat overtollig water sneller uit de stad kan wegstromen. Daarvoor wil Ieper een open waterverbinding realiseren tussen de Kasteelgracht aan de Menenpoort en de Wieltjesgracht.

Water moet ook langs oostelijke zijde kunnen wegstromen
Volgens schepen Philip Bolle is het de bedoeling om het water niet langer uitsluitend via de westkant van de stad af te voeren. Dankzij de nieuwe verbinding zou overtollig water ook langs de oostelijke zijde kunnen wegstromen.
De werken worden technisch bijzonder complex. Tussen beide zones zit een hoogteverschil van ongeveer vier meter, wat de aanleg bemoeilijkt. Ook financieel wordt het een zware investering.

In 2017 bleef het waterpeil amper twee centimeter onder het kritieke niveau en ontsnapte Ieper nipt aan een overstroming.

Volgens de schepen hoopt de stad volgend jaar een eerste aanzet te kunnen geven voor de effectieve uitvoering van de werken. De Vlaamse Milieumaatschappij dringt volgens hem aan op spoed, omdat de waterproblemen almaar urgenter worden.

Oude vestingmuur ontdekt tijdens voorbereidende werken
Tijdens voorbereidende graafwerken op de groenzone naast het openluchtzwembad stootten arbeiders ondertussen op resten van een 17de-eeuwse vestingmuur.
De opgraving gebeurde in het kader van de herwaardering van de site rond het zwembad. Archeoloog Jan Decorte liet weten dat onderzocht werd in welke mate de historische muur nog aanwezig was op die locatie.
De archeologische vondst geeft het project onverwacht ook een erfgoedkundige dimensie.

Lees ook:
Historische vestingmuren opgegraven aan het vroegere openluchtzwembad in Ieper – 16/12/2023

💬 Reageer hieronder

,

Ieper/Hollebeke – Op Open Monumentendag 2015 krijgt het publiek een unieke kans om een bijzondere woonplek te ontdekken in Hollebeke. Een voormalige zuivelfabriek uit 1933 werd na jaren verval omgevormd tot een moderne loft. De renovatie vergde een lange adem, maar het resultaat zet industrieel erfgoed in een nieuw licht.

Erfgoed krijgt een nieuwe toekomst
De vroegere zuivelfabriek in Hollebeke opent op zondag 13 september 2015 de deuren tijdens Open Monumentendag. Het gebouw dateert van 1933 en deed dienst tot 1950. Nadien wisselde het verschillende keren van eigenaar, zonder duidelijke bestemming. In 1997 kwam het terecht op de inventaris van leegstaande en verwaarloosde bedrijfsruimtes.

Restauratie na jaren verval
Pas in 2006 zag nieuwe eigenaar Ward Verlinde potentieel in het verwaarloosde pand en de rustige ligging. De staat van het gebouw maakte de verbouwing ingewikkeld. Eerst was er een lang traject voor de nodige vergunningen. Daarna volgde een renovatie van twee jaar om er een comfortabele woonruimte van te maken.

Door de grote interesse om de loft te bezoeken, besloot Verlinde het gebouw open te stellen op Open Monumentendag.

Rondleidingen en archiefverhalen
Bezoekers kunnen de loft en de tuin vrij ontdekken tussen 10 en 18 uur. Architect Nicolas Blondeel, die de verbouwing begeleidde, is aanwezig om toelichting te geven. Historicus Philip Woets brengt de geschiedenis van de zuivelfabriek tot leven aan de hand van archiefbeelden.

Kunst in een industriële setting
De site vormt tijdens Open Monumentendag ook een podium voor twee tentoonstellingen. Schilder Marc Santens presenteert werk rond golf, paarden en vrouwelijk naakt. De Nederlandse beeldkunstenares Monique Van Den Berg toont creaties met industrieel erfgoed als thema.

Praktisch
Adres: Kasteelhoekstraat 5, Hollebeke
Vrije toegang van 10u tot 18u
Meer info: http://www.openmonumenten.be
Contact: ward.verlinde@telenet.be