Archief voor de ‘erfgoed’ Categorie

Ieper – De Vlaamse overheid trekt 1,13 miljoen euro uit voor de restauratie van vier militaire begraafplaatsen in en rond Ieper. Vooral de omheiningsmuren zijn op verschillende plaatsen in slechte staat. Ook de Commonwealth War Graves Commission draagt financieel bij aan de werken.

Restauratie moet verval tegengaan
Vier militaire begraafplaatsen in de regio Ieper krijgen binnenkort een grondige restauratie. Het gaat om Railway Dugouts Burial Ground en Bedford House Cemetery in Zillebeke, White House Cemetery in Sint-Jan en Belgian Battery Corner Cemetery in Ieper.
De muren rond de begraafplaatsen vormen een belangrijk onderdeel van de geplande werkzaamheden. Op verschillende plaatsen zijn funderingen en voegwerk aangetast en zijn bakstenen en dekstenen beschadigd. De restauratie moet de constructies opnieuw stabiel maken. Beschadigde onderdelen worden vervangen en waar mogelijk worden bestaande materialen opnieuw gebruikt.
De vier locaties zijn beschermde monumenten. Bedford House Cemetery behoort bovendien tot het UNESCO-werelderfgoed. Ook de andere drie begraafplaatsen zijn opgenomen in het beschermde erfgoed.

De investering moet ervoor zorgen dat vier belangrijke oorlogsbegraafplaatsen hun historische en herdenkingsfunctie ook in de toekomst kunnen behouden.

Vlaamse overheid financiert grootste deel
De totale kostprijs van de restauratiewerken wordt geraamd op 1,7 miljoen euro. Vlaanderen neemt daarvan 66 procent voor zijn rekening, goed voor ongeveer 1,13 miljoen euro. De financiering verloopt via het Agentschap Onroerend Erfgoed.
De resterende kosten worden gedragen door de Commonwealth War Graves Commission, de organisatie die verantwoordelijk is voor het beheer en onderhoud van Britse en Gemenebestoorlogsbegraafplaatsen.
De Vlaamse overheid koppelt de investering aan het behoud van de herinnering aan de Eerste Wereldoorlog. Minister Ben Weyts benadrukt daarbij dat militaire begraafplaatsen niet alleen historische plaatsen zijn, maar ook een blijvende herinnering vormen aan het oorlogsleed en aan de vele gesneuvelden die in de regio hun laatste rustplaats kregen.

Ieper als belangrijk oorlogslandschap
De omgeving van Ieper was tijdens de Eerste Wereldoorlog jarenlang een van de zwaarst bevochten frontgebieden. Het front kwam er gedurende lange tijd nauwelijks van zijn plaats.
Soldaten uit verschillende delen van het toenmalige Britse Rijk kwamen er om het leven. Onder meer militairen uit Canada, India, Australië en Nieuw-Zeeland werden in de regio begraven. De militaire begraafplaatsen vormen daardoor vandaag een tastbare getuigenis van de internationale dimensie van de oorlog rond Ieper.
Het onderhoud van die sites gaat dan ook verder dan het herstellen van muren of andere bouwelementen. De staat van de begraafplaatsen bepaalt mee hoe bezoekers de historische plaatsen vandaag kunnen beleven.

Ook lokale erfgoedvereniging reageert positief
De New Ypres League verwelkomt de investering. Pierre Legrand, conflictarcheoloog en lid van de organisatie, ziet in het herstel van de begraafplaatsen ook een mogelijkheid om de boodschap van vrede door te geven aan volgende generaties.
Volgens de League wordt daarnaast, samen met de Commonwealth War Graves Commission, de stad Ieper en het Agentschap Onroerend Erfgoed, gewerkt aan het herstel van demarcatiepalen. Die markeringen maken eveneens deel uit van het historische landschap dat aan de oorlog herinnert.
De restauratie van de vier begraafplaatsen past daarmee in een bredere inspanning om het oorlogserfgoed in en rond Ieper in stand te houden.

White House Cemetery in Sint-Jan © Geert Dewaele
Zoals eerder bericht door:
Vlaanderen trekt 1,1 miljoen euro uit voor restauratie van 4 oorlogsbegraafplaatsen in Ieper – VRT NWS (4 augustus 2026)
Vlaanderen investeert meer dan een miljoen in muren van oorlogskerkhoven: “Ze dreigen instabiel te worden”– Nieuwsblad (4 augustus 2026)
White House Cemetery in Sint-Jan © Geert Dewaele

💬 Reageer hieronder

© Geert Dewaele

Ieper – Eeuwenlang speelde zich in Sint-Jan bij Ieper een opmerkelijk hoofdstuk uit de Vlaamse geschiedenis af. Op de plek waar ooit een belangrijke leprozerie stond, brengt een nieuw kunstwerk samen met een audiotour dat bijna vergeten verleden opnieuw onder de aandacht van bezoekers.

Een van de belangrijkste leprozerieën van Vlaanderen
Lang voordat Sint-Jan uitgroeide tot de huidige deelgemeente van Ieper, bevond zich er een gespecialiseerde opvangsite voor mensen met lepra. De instelling, bekend als Hooge Siecken, maakte deel uit van een netwerk van leprozerieën waar zieken werden verzorgd en ondergebracht in een afzonderlijke gemeenschap.
Historisch onderzoek toont aan dat de site uitgroeide tot een van de drie belangrijkste leprozerieën binnen het toenmalige graafschap Vlaanderen, naast gelijkaardige instellingen in Brugge en Gent. De ligging langs een belangrijke verbindingsweg speelde daarbij vermoedelijk een belangrijke rol.

Archeologische ontdekking werpt nieuw licht op het verleden
De verdwenen erfgoedsite kwam opnieuw onder de aandacht tijdens archeologische opgravingen in 2019 en 2020. Onderzoekers legden delen van het voormalige domein bloot, waaronder een begraafplaats waar 154 skeletten werden aangetroffen.
De opgravingen leverden nieuwe inzichten op in het dagelijkse leven binnen de gemeenschap van leprapatiënten. Daarnaast konden onderzoekers meer te weten komen over de organisatie en de betekenis van de site binnen middeleeuws Vlaanderen.

Een archeologische vondst van 154 skeletten maakte van Sint-Jan opnieuw een belangrijke erfgoedlocatie.

Landmark brengt verdwenen geschiedenis terug in het landschap
Omdat de oorspronkelijke gebouwen al eeuwen verdwenen zijn en vandaag nauwelijks nog zichtbare sporen resten, besloot Stad Ieper het verleden opnieuw zichtbaar te maken in het landschap.
Na een ontwerpwedstrijd met 26 inzendingen kregen inwoners van Sint-Jan inspraak bij de keuze van het uiteindelijke ontwerp. Hun voorkeur ging naar een voorstel van kunstenaar Leonardo Versele.
Het resultaat is de monumentale installatie Poort Hooge Siecken, opgebouwd uit zeven doorgangen die samen een hoogte van ongeveer elf meter bereiken. Voor de constructie werd onder meer gebruikgemaakt van bakstenen die verwijzen naar de karakteristieke gele baksteen uit de streek, gecombineerd met een arduinen basis.
Volgens de toelichting bij het project verwijst het kunstwerk naar solidariteit en gemeenschapszin, waarden die een belangrijke rol speelden binnen de historische leprozerie. De zeven doorgangen vormen daarbij een symbolische tegenhanger van de toegangspoort waarlangs bewoners van de instelling vroeger het domein betraden.

Verhalenwandeling laat bezoekers kennismaken met het verleden
Naast het kunstwerk werd ook een audiotour ontwikkeld. Via veertien korte luisterfragmenten krijgen bezoekers meer inzicht in het leven op en rond de voormalige leprozerie.
De verhalen worden verteld vanuit verschillende perspectieven uit het landschap, zoals de aarde, bomen, het gras en het water. Voor de stemopnames werkte de stad samen met leerlingen van de Academie.
De audiotour maakt deel uit van een bredere erfgoedbeleving die bezoekers uitnodigt om de geschiedenis van de plek op eigen tempo te ontdekken.

Onderdeel van de verdere ontwikkeling van het Ypermanpark
De voormalige leprozerie ligt binnen het gebied van het toekomstige Ypermanpark, dat de voorbije jaren stap voor stap werd uitgebouwd. Eerder kregen onder meer een voedselbos en een erfgoedboomgaard een plaats in het park.
Met het nieuwe kunstwerk en de audiotour krijgt ook het historische verhaal van Hooge Siecken opnieuw een zichtbare plaats in de omgeving. De projecten kwamen tot stand met steun van het Vlaams Agentschap Onroerend Erfgoed en verschillende erfgoedpartners.
Volgens de Vlaamse overheid draagt het initiatief bij aan het zichtbaar maken van erfgoed dat in het landschap verdwenen is, maar historisch van grote betekenis blijft voor de regio.

Zoals eerder bericht door:
Ieper maakt middeleeuwse leprozerie Hooge Siecken zichtbaar met monument en audiotour – vrtnws (23 juni 2026)
Landmark maakt middeleeuws centrum voor melaatsen zichtbaar in stadspark: “Het verwijst naar de solidariteit van toen” – Nieuwsblad (23 juni 2026)
Op plek waar 154 skeletten van leprapatiënten werden gevonden, verrijst monument van 11 meter hoog: “Hun verhaal mag niet vergeten worden”– HLN (24 juni 2026)
© Geert Dewaele
© Geert Dewaele

💬 Reageer hieronder

Ieper – De restauratie van de Ieperse Lakenhallen heeft een symbolisch einde bereikt. Drie vergulde beelden zijn opnieuw op hun historische plaats gezet, waarmee een restauratietraject van bijna zes jaar definitief wordt afgerond.

Restauratie bereikt symbolisch eindpunt
Met de terugplaatsing van de stadsnar, de heraut en reus Goliath is de restauratie van de Lakenhallen volledig voltooid. De drie vergulde beelden werden met een kraan opnieuw op het dak van het monument geplaatst, nadat ze de voorbije maanden van dichtbij konden worden bewonderd tijdens de feestelijke heropening van het gebouw.
Volgens het stadsbestuur vormde de hijsoperatie het symbolische sluitstuk van een omvangrijk restauratieproject dat meerdere jaren in beslag nam.

Verguld koper met een lange toekomst
De drie vergulde beelden lijken massief goud, maar zijn vervaardigd uit rood koper en afgewerkt met een vergulding. Tijdens de restauratie werden ze volledig opgeknapt, zodat ze opnieuw tientallen jaren bestand zijn tegen weer en wind.
De beelden staan opnieuw op de historische hoeken van de Lakenhallen, aan het Nieuwerck, de Boterstraat en de Leet. Bij de restauratie werd ook de positie van de trompet van de heraut opnieuw gecorrigeerd, nadat die sinds een eerdere herplaatsing in de jaren tachtig niet meer volledig overeenkwam met de oorspronkelijke uitvoering.

Met de terugplaatsing van de stadsnar, de heraut en reus Goliath is de restauratie van de Lakenhallen na bijna zes jaar volledig afgerond.

Waarom de beelden langer beneden bleven
De beelden werden niet onmiddellijk na de restauratie terug op het dak geplaatst. Bezoekers kregen tijdens het openingsweekend van de vernieuwde Lakenhallen eerst de gelegenheid om ze van dichtbij te bekijken.
Daarnaast werd onder meer van de stadsnar een driedimensionale scan gemaakt. Die digitale versie diende als basis voor de kleurrijke narren die tijdelijk de nissen van de Lakenhallen sierden tijdens de feestelijke inhuldiging.

Meer vergulde blikvangers op het monument
De drie vergulde beelden maken deel uit van een grotere verzameling vergulde ornamenten op de Lakenhallen. Boven op het belfort staat de draak Margriet, terwijl daaronder ook acht vergulde arenden zichtbaar zijn.
De restauratie heeft volgens de stad niet alleen het gebouw nieuw leven ingeblazen, maar ook de belangstelling voor het erfgoed vergroot. De voorbije jaren verschenen verschillende publicaties over onder meer de stadsnar, Goliath en Margriet. De draak kreeg bovendien pas enkele jaren geleden officieel een naam en groeide intussen uit tot een herkenbaar symbool van de stad.

Kunstproject zichtbaar in het straatbeeld
Wie aandachtig rond de Lakenhallen wandelt, merkt mogelijk ook een opvallende metalen constructie op aan de hoek van de Neermarkt en de Coomansstraat. Die maakt deel uit van een kunstproject van de Palestijnse kunstenaar Ismail Matar, die als artist in residence verbonden is aan het In Flanders Fields Museum.

De installatie onderzoekt het thema ontheemding en legt verbanden tussen historische en hedendaagse conflicten. Fragmenten van het kunstwerk zijn verspreid over de stad te zien, terwijl de volledige installatie deel uitmaakt van de museumwerking.

Kunstproject aan de hoek van de Neermarkt en de Coomansstraat – © Geert Dewaele
De heraut – © Geert Dewaele
Reus Goliath – © Geert Dewaele
Lees ook:
Kleurrijke narren verdwijnen uit gevel van Lakenhallen, maar stad voorziet nieuwe toekomst voor beelden – 28/04/2026
Drie historische vrouwen vereeuwigd op gevel van de Lakenhallen in Ieper – 27/03/2026
Kleurrijke narren sieren gevel van Lakenhallen in Ieper – 17/03/2026
Restauratie Lakenhallen in Ieper loopt 6 miljoen euro hoger op: feestelijke heropening gepland in maart
– 17/02/2026
Zoals eerder bericht door:
Na maanden op de begane grond keren stadsnar, heraut en reus Goliath terug naar hun plek op de Lakenhallen: “We zullen onze gasten missen” – HLN (18 juni 2026)
Topkronen blinken weer op Lakenhallen: “Schitterend sluitstuk van jarenlange restauratie” – Nieuwsblad (18 juni 2026)
De stadsnar – © Geert Dewaele
De heraut – © Geert Dewaele
Reus Goliath – © Geert Dewaele
Reus Goliath en de heraut – © Geert Dewaele

💬 Reageer hieronder

© Geert Dewaele
,

Ieper – Na jaren van leegstand lijkt er opnieuw beweging te komen rond het Sint-Jansgodshuis in Ieper. Tijdens de gemeenteraad raakte bekend dat sociale huisvestingsmaatschappij Ons Onderdak interesse heeft om de volledige site aan te kopen. Daarmee komt mogelijk een nieuwe toekomst in zicht voor een van de meest historische locaties van de stad.

Toekomst van site opnieuw op tafel
De toekomst van het Sint-Jansgodshuis kwam opnieuw ter sprake tijdens de gemeenteraad. Fractieleider Valentijn Despeghel (Vooruit) vestigde daarbij de aandacht op de langdurige leegstand van zowel het historische Sint-Jansgodshuis als verschillende aanpalende woningen op de site.
Het complex in de Ieperleestraat staat al geruime tijd grotendeels leeg en er waren de voorbije jaren verschillende ideeën voor een nieuwe invulling, maar geen daarvan werd gerealiseerd.
Volgens de toelichting tijdens de gemeenteraad bevat de site niet alleen het historische godshuisgebouw, maar ook verschillende woningen. Een deel van die woningen voldoet niet langer aan de huidige normen en staat leeg.
Eerdere plannen voor de locatie verdwenen intussen van tafel. Zo werd een project met modulaire woonunits voor thuis- en dakloze mensen uiteindelijk elders ondergebracht. Ook de piste om op de site een nieuw dienstencentrum te ontwikkelen werd verlaten nadat gekozen werd voor een andere locatie binnen de stad.

Interesse van Ons Onderdak
Tijdens de bespreking maakte het stadsbestuur bekend dat recent een officiële waardebepaling werd uitgevoerd voor de volledige site, inclusief de woningen. De marktwaarde werd daarbij vastgesteld op 1,38 miljoen euro. Bij een vrijwillige openbare verkoop wordt de waarde geraamd op 1,185 miljoen euro.
Volgens schepen Emmily Talpe gaat de interesse uit van sociale huisvestingsmaatschappij Ons Onderdak. Het stadsbestuur wil die piste verder onderzoeken. Een eventuele verkoop zou volgens het stadsbestuur perspectief bieden op een duurzame herbestemming van de site.

Na jaren van onzekerheid lijkt voor het Sint-Jansgodshuis opnieuw een concrete toekomst in beeld te komen.

Historische locatie met rijke voorgeschiedenis
Het Sint-Jansgodshuis behoort tot de oudste en meest opmerkelijke historische gebouwen van Ieper. De oorsprong ligt in de armenzorg, waarbij religieuze gemeenschappen instonden voor opvang en verzorging van behoeftigen.
Het huidige gebouw dateert uit 1555 en vertoont architecturale kenmerken uit de overgangsperiode tussen gotiek en renaissance.
Doorheen de eeuwen kreeg het complex uiteenlopende functies. Rond 1800 werd het gebruikt als krijgshospitaal. Vanaf 1801 deed het dienst als bejaardentehuis onder beheer van de toenmalige Burgerlijke Godshuizen.
Het gebouw heeft ook een bijzondere plaats in de geschiedenis van Ieper. Het behoort tot de beperkte groep gebouwen die de verwoestingen van de Eerste Wereldoorlog hebben doorstaan.
Meer recent huisvestte het Sint-Jansgodshuis jarenlang het Stedelijk Museum van Ieper. Na het vertrek van het museum eind 2017 kende de site nog tijdelijke culturele invullingen, maar sindsdien bleef een structurele bestemming uit.

Beslissende maanden in aantocht
Of de verkoop daadwerkelijk doorgaat, moet de komende periode blijken. Vast staat dat de interesse van een sociale woonmaatschappij voor het eerst in jaren opnieuw een concreet perspectief biedt voor een site die lange tijd zonder duidelijke bestemming bleef.
Voor het historische Sint-Jansgodshuis kunnen de komende maanden dan ook bepalend worden voor de verdere toekomst van het gebouw en de omliggende site.

© Geert Dewaele
Zoals eerder bericht door:
Ons Onderdak toont interesse in Sint-Jansgodshuis: “Waardevolle toekomst als verkoop doorgaat” – KW.be (2 juni 2026)
Overleefde WO I, maar staat al jaren leeg: krijgt het Sint-Jansgodshuis in Ieper straks invulling als woonproject? – HLN.be (3 juni 2026)
© Geert Dewaele
© Geert Dewaele
© Geert Dewaele

💬 Reageer hieronder

Ieper – In de Weverijstraat brengt de sloop van een oude woning meer aan het licht dan verwacht. Archeologen stoten er op een ijskelder én sporen van middeleeuwse bewoning. De vondsten tonen hoe deze plek evolueerde van stadsrand tot onderdeel van de historische kern.

Van neoclassicistische woning naar bouwproject
Op nummer 64 in de Weverijstraat stond tot voor kort een woning die vermoedelijk dateerde uit 1924. Volgens informatie van Onroerend Erfgoed ging het om een dubbelhuis met drie traveeën en twee bouwlagen onder een zadeldak, met een neoclassicistische inslag en het typische gebruik van afwisselend rode en gele baksteen.
Het gebouw werd inmiddels gesloopt. De woning verkeerde in een te slechte staat om te behouden, al is het de bedoeling om op dezelfde plek een nieuwe vakantiewoning op te trekken, met een gelijkaardig uitzicht als het oorspronkelijke pand.

Archeologisch onderzoek geen toeval
Voor de start van de bouwwerken wordt het terrein eerst grondig onderzocht. De locatie ligt binnen de vastgestelde archeologische zone van de historische stadskern van Ieper, waar archeologische resten vaker voorkomen.
Eerder onderzoek bevestigde dat vermoeden. In 2023 werd een bureauonderzoek uitgevoerd, gevolgd door een proefputtenonderzoek in november 2025. Daarbij werden al duidelijke sporen van bewoning aangetroffen, wat aanleiding gaf tot een uitgebreider archeologisch vervolgonderzoek.

Sporen van bewoning uit de 13de tot 15de eeuw
De eerste resultaten tonen aan dat deze plek al in de late middeleeuwen bewoond was. Archeologen vonden onder meer middeleeuwse scherven en botresten, maar ook duidelijke structuren zoals muurwerk, een brandlaag, kuilen en een mogelijke waterhoudende structuur.
Op basis van die vondsten wordt aangenomen dat hier in de middeleeuwen kleine huisjes stonden. De combinatie van sporen wijst op effectieve bewoning tussen de 13de en 15de eeuw. Opvallend is dat latere bebouwing deze oudere resten slechts beperkt heeft verstoord.
Historisch gezien lag deze zone in de Onze-Lieve-Vrouw-ten-Brielenparochie. Die werd eind 12de eeuw voor het eerst vermeld en bevond zich aanvankelijk buiten de stad. Na de aanleg van de vesten in de 13de eeuw werd het gebied buitengebied, om later in de 14de eeuw alsnog binnen de ruimere stadsomwalling van Ieper te worden opgenomen.

IJskelder langs de Ieperlee
Naast de middeleeuwse resten wordt momenteel ook een bijna volledige ijskelder blootgelegd. De constructie bevindt zich op de plaats waar de Ieperlee passeert.
Volgens beschikbare gegevens gaat het vermoedelijk om het tweede exemplaar op deze locatie. Aan de andere kant van de Ieperlee zou zich immers nog een gelijkaardige ijskelder hebben bevonden.
Dergelijke constructies worden vaak gelinkt aan opslag van ijs en voedsel, en hun aanwezigheid kan wijzen op economische activiteiten in de omgeving. In dit geval wordt ook de mogelijkheid genoemd dat er vroeger een brouwerij in de buurt actief was, al blijft dat voorlopig een hypothese.
De ijskelder zelf wordt mogelijk gedateerd in de periode van het Hollands bewind (1815-1830), toen de stad verder werd versterkt.

Opgraving noodzakelijk vóór nieuwe bouw
De geplande vakantiewoning zal grotendeels onderkelderd worden, met graafwerken tot meer dan drie meter diep. Omdat het eerste archeologische niveau zich al op ongeveer 60 à 70 centimeter onder het maaiveld bevindt, dreigen de resten zonder ingreep verloren te gaan.
Daarom wordt het terrein eerst systematisch opgegraven. Archeologen beschouwen de site als waardevol, met potentieel om nieuwe inzichten te bieden in de ontwikkeling van Ieper, het dagelijks leven in de middeleeuwen en de evolutie van deze stadsrand.

Werken lokken nieuwsgierige blikken
De opgravingen trekken intussen heel wat aandacht van voorbijgangers. De combinatie van zichtbare structuren en historische vondsten maakt de site tot een opvallende plek in het straatbeeld.
Wat begon als een sloopproject, groeit zo uit tot een moment waarop verschillende lagen van de stadsgeschiedenis opnieuw zichtbaar worden.

© Geert Dewaele
Bron:
Middeleeuwse scherven, botresten en ijskelder ontdekt op plek waar woning tegen de vlakte ging – HLN (30 april 2026)

Onroerend Erfgoed
© Geert Dewaele
© Geert Dewaele
Juli 2026 – © Geert Dewaele

💬 Reageer hieronder