Ieper/Dikkebus/Zillebeke – In de Zillebekevijver en Dikkebusvijver in Ieper zijn blauwalgen aangetroffen. De stad roept op om het water niet aan te raken wegens gezondheidsrisico’s. Ook triatleten mogen voorlopig niet meer zwemmen.
In beide Ieperse vijvers werden blauwalgen, of eigenlijk cyanobacteriën, vastgesteld. Ze floreren vooral bij warm, droog weer en in stilstaand, voedselrijk water. Bij hun afsterven scheiden ze toxische stoffen af, die huidirritaties, misselijkheid en andere klachten kunnen veroorzaken bij contact of inname.
De stad waarschuwt daarom om het water niet aan te raken en zeker de zichtbare drijflagen te vermijden. Ook huisdieren lopen gevaar en mogen niet in of aan het water komen. Ouders krijgen het advies kinderen uit de buurt van de oevers te houden.
Tijdelijk zwemverbod Zwemmen in de vijvers was al verboden voor recreanten. Uitzondering was de triatlonclub, die in de Dikkebusvijver mocht trainen. Ook dat is sinds 1 juli 2025 opgeschort tot de algenbloei verdwenen is en analyses het water weer veilig verklaren. Hengelen blijft volgens het stadsbestuur wel toegestaan. Wie toch in contact komt met het water, wordt aangeraden zo snel mogelijk af te spoelen of te douchen.
Meer informatie Wie vragen heeft over de situatie kan terecht bij het stadsbestuur via milieu@ieper.be of op de website www.blauwalgen.be.
De zomerse temperaturen zorgen vaker voor blauwalgen in onze wateren. Met een beetje voorzichtigheid en de juiste maatregelen kan iedereen echter veilig blijven genieten van de natuur.
Ieper – De laatste watertoren van Ieper werd in maart 2022 nog door de Watergroep verkocht aan een familiebedrijf uit Deerlijk voor 130.000 euro. De kopers hadden ambitieuze plannen om exclusieve lofts in de toren te bouwen en te verkopen, maar sindsdien werden nauwelijks werken uitgevoerd. Ondertussen zijn de plannen gewijzigd, en staat de toren opnieuw te koop. De vraagprijs is gestegen en zou nu tussen de 250.000 en 300.000 euro liggen. Er zou al interesse zijn.
De betonnen constructie die nog in goede staat verkeerd, werd gebouwd in 1921 en heeft op een hoogte van 34 meter een cilindrisch waterreservoir van 500 kubieke meter. De toren, versierd met twee Ieperse wapenschilden, wordt al jaren niet meer gebruikt, maar voorzag in de vorige eeuw de stad van drinkwater vanuit Dikkebusvijver. De toren heeft met zijn hoge toren een prachtig zicht, te bereiken na een uitdagende klim langs een stelling met ladders.
Het gebouw dat sinds 2009 staat aangeduid als bouwkundig erfgoed, is zonevreemd waardoor permanent wonen niet kan. Er werd wel een omgevingsvergunning (loopt nog tot eind juni) afgeleverd om de toren te verbouwen tot vakantiewoning met drie delen, maar de watertoren moet als een geheel worden verkocht. Die werken zullen dus nog moeten worden opgestart door de nieuwe eigenaar.
Een andere gelijkaardige watertoren langs de Meenseweg, die dateerte van 1927, werd gesloopt in 2015 omwille van betonrot.
Ieper/Dikkebus – Momenteel is er 40.000 m³ slib aanwezig in Dikkebusvijver, dat blijkt uit recente slibmetingen uitgevoerd in opdracht van de Provincie West-Vlaanderen. Het lijkt erop dat de hoeveelheid slib zich minder snel opstapelt dan verwacht, ondanks het wijzigend klimaat met hevigere neerslagbuien.
Dit meetresultaat betekent dat de volgende slibruiming pas over 12 à 15 jaar zal dienen te gebeuren. De vorige ruiming van de vijver gebeurde in 2018: toen werd 188.000 m³ slip verwijderd. In 2005 was dat 105.000 m³ en in 1991 was dat zo’n 200.000 m³. De ruimingswerken waren een samenwerking tussen de provincie West-Vlaanderen, de stad Ieper, de gemeente Heuvelland en de Watergroep. De kosten in 2018 bedroegen 600.000 euro, gelukkig werd een subsidie ontvangen van 55% dankzij het Interreg V-project Ecosystem.
Deze gunstige evolutie is het resultaat van de ‘Robuuste Waterlopen Westhoek’, een samenwerking tussen de lokale landbouwers, de provincie, Ieper en Heuvelland. Die samenwerking toont aan dat toekomstbestendige landbouw en oordeelkundig land- en waterbeheer hand in hand kunnen gaan. De genomen maatregelen voorkomen dat er door erosie en afspoeling van de omliggende landbouwgronden, te veel nutriënten, pesticiden en slib in het water terecht komt. Op die manier wordt Ieper beschermd tegen wateroverlast en wordt ook de drinkwatervoorziening veilig gesteld.
Het project, dat van start ging in 2019 werpt zijn vruchten af: meer dan een derde van de landbouwers in het gebied investeerden in maatregelen zoals bufferstroken langs waterlopen. Er werden 8 erosiedammen op knelpuntplaatsen opgetrokken, 3 staan op de planning. Niet-kerende bodembewerking wordt sterk gestimuleerd als een erosiebeperkende maatregel, het is een techniek waarbij het intensief keren of mengen van de grond vermeden wordt. Het gevolg is dat meer gewasresten aan het bodemoppervlak achterblijven zodat de bodem beter beschermd is tegen erosie.
188.000 m³ slip wacht om afgevoerd te worden Het 188.000 m³ slip dat in 2018 werd verwijderd ligt op een tijdelijk slibruimingsbekken naast Dikkebusvijver en de Kleine Kemmelbeek. Dit slibdepot heeft een tijdelijke vergunning die binnenkort afloopt. Dat betekent dat die hoeveelheid weggespoelde landbouwgrond dringend moet afgegraven -en vervolgens afgevoerd dient te worden. De provincie West-Vlaanderen werkt aan verschillende scenario’s voor de financiering hiervan. Afhankelijk van het scenario, bij voorkeur gaat de aarde terug naar de landbouw, kunnen de kosten daarvoor oplopen van een half miljoen euro naar meer dan twee miljoen euro. De provincie wil zelf instaan voor die kost, samen met Ieper, Heuvelland en met De Watergroep. Bij De Watergroep staat men alvast niet te springen om hier in tussen te komen.
Het slibruimingsbekken van de werken in 2018 – foto genomen bord ter plaatse Dikkebusvijver
De Kleine Kemmelbeek en de Wijtschate-Bollaertbeek ontspringen in de bron- en kwelgebieden van de West-Vlaamse heuvels. Ze lopen door het landschap naar beneden met een verval van 35 meter over 5 km. Ze monden uit in respectievelijk Dikkebusvijver en Zillebekevijver / Verdronken Weiden.
Deze waterbekkens worden gebruikt door De Watergroep voor de productie van drinkwater. Ze hebben ook een recreatieve -en landschappelijke functie. Daarnaast vormen ze een belangrijke waterbergingsruimte om Stad Ieper te beschermen tegen wateroverlast.
Door de aanwezigheid van leem- en zandleembodems, in combinatie met grote reliëfverschillen en intensief landbouwgebruik, is het zuidelijke deel van het stroomgebied zeer gevoelig voor bodemerosie. Deze erosie zorgt voor een omvangrijke toevoer van slib waardoor de waterkwaliteit in het gedrang komt.
Door de grote toevoer van slib in Dikkebusvijver moest steeds frequenter gebaggerd worden. Dit brengt een grote maatschappelijke kost met zich mee. De uitgespoelde nutriënten en gewasbeschermingsmiddelen hebben bovendien een negatieve impact op de productie van het drinkwater en op de ecologische kwaliteit van het oppervlaktewater. Ook de steeds vaker voorkomende aanwezigheid van toxische blauwalgen, zorgt voor hardnekkige problemen. Dit leidt tot verdere beperking op de drinkwaterproductie, gezondheidsrisico’s voor waterrecreanten en een nefaste impact op de ecologische kwaliteit.
Dikkebus – Overvloedige regenval deed Dikkebusvijver de voorbije weken stijgen tot boven de maximale watergrens. De uitzonderlijke situatie brengt oude bezorgdheden over het sluizencomplex onder de historische Vaubantoren opnieuw naar voren. In de Ieperse gemeenteraad werd gevraagd hoe veilig de constructie vandaag nog is.
Bezorgdheid over veiligheid van het sluizencomplex Tijdens een gemeenteraadszitting in december 2023 vroeg gemeenteraadslid Stephen De Roo aandacht voor de toestand van het sluizencomplex onder de Vaubantoren aan de Dikkebusvijver. Volgens hem leefden er al langer vragen over het onderhoud van de schotbalken en de algemene betrouwbaarheid van het systeem. De bezorgdheid kwam er in een periode waarin West Vlaanderen geconfronteerd werd met zware wateroverlast. Daarbij werd ook breder gekeken naar de stabiliteit en veiligheid van waterbekkens in de provincie. Dikkebusvijver ligt hoger dan de stad Ieper. Het hoogteverschil bedraagt ongeveer 7,5 meter. Daardoor zou een technisch defect aan het sluizensysteem ernstige gevolgen kunnen hebben indien het waterpeil plots ongecontroleerd zou dalen.
Historische constructie met belangrijke functie De Vaubantoren aan de noordoever van de vijver dateert uit de periode tussen 1678 en 1684 en maakte deel uit van de historische verdedigingsgordel rond Ieper. Het ontwerp wordt toegeschreven aan de Franse vestingbouwer Sébastien Le Prestre de Vauban. Onder de toren bevindt zich het sluizencomplex dat vroeger een belangrijke rol speelde in de watertoevoer naar de stad. Tot 1926 werd van daaruit de waterregeling beheerd. De vijver is eigendom van de stad Ieper, terwijl ook de provincie betrokken is bij het beheer. De Vaubantoren zelf bevindt zich in privébezit.
De recente wateroverlast heeft de aandacht opnieuw gevestigd op de toekomst en betrouwbaarheid van het historische sluizencomplex aan Dikkebusvijver
Stad onderzoekt toekomst van het systeem Schepen Patrick Benoot verklaarde tijdens de gemeenteraad dat het sluizencomplex bestaat uit een eerste sluis onder de toren en een smallere sluis verder stroomafwaarts. Volgens het stadsbestuur verkeerden de aanwezige balken op dat moment nog in goede staat. Tijdens de recente periodes van wateroverlast zou het systeem bovendien naar behoren hebben gefunctioneerd. Tegelijk erkent de stad dat de toekomst van de installatie onderzocht wordt. Daarover lopen gesprekken met de provinciale waterbeheerders. Zowel het behoud van het bestaande sluizencomplex als de mogelijke bouw van een nieuwe installatie wordt bekeken.