Archief voor de ‘Erfgoed & cultuur’ Categorie

Ieper – Na maandenlang een opvallende aanwezigheid bij de Menenpoort verdwijnt het monumentale beeld The Hauntings binnenkort uit Ieper. Ondanks een eerdere verlenging van het verblijf lijkt het vertrek nu definitief. Het afscheid na de Last Post van maandag 20 april markeert het einde van een passage die bij veel bezoekers en inwoners een sterke indruk naliet.

Monumentale soldaat als stille getuige
Sinds begin oktober vorig jaar stond The Hauntings opgesteld op het foto-eiland in de Frenchlaan, in de schaduw van de Menenpoort. Het ruim 6,5 meter hoge en bijna twee ton zware beeld toont een anonieme soldaat uit de Eerste Wereldoorlog.
Het kunstwerk werd vervaardigd uit afgedankte metalen onderdelen door The Dorset Forge, in opdracht van de Britse eigenaars Jo Oliver en Paul Richards. De soldaat kijkt symbolisch uit naar de namen van duizenden gesneuvelden op de Menenpoort — kameraden die zijn lot deelden. Daarmee staat het beeld niet symbool voor heldendom, maar voor de gewone soldaat en diens lot tijdens de oorlog.

Inspiratie uit een jeugdverhaal
De ontstaansgeschiedenis van het kunstwerk gaat terug naar een verhaal dat de kunstenares als kind hoorde. Zij vertelde dat het ging over een jonge soldaat die door mistige velden dwaalde, op zoek naar zijn thuis, zijn geliefden en zijn uiteindelijke bestemming. Later voelde zij de drang om dat beeld tastbaar te maken in een sculptuur, niet als held, maar als symbool voor de gewone man.

Internationale reis met halte in Ieper
Voor de aankomst in Ieper had het kunstwerk al een reis achter de rug langs Dublin, delen van Schotland en Antrobus House in Amesbury in Engeland. Ieper werd daarbij de laatste publieke halte van het beeld.
Aanvankelijk was voorzien dat het beeld tot 7 december 2025 in Ieper zou blijven. Daarna zou het een definitieve plaats krijgen op Pheasant Foot Farm, het landgoed van de eigenaars in Somerset in het Verenigd Koninkrijk. Volgens het stadsbestuur blijft dat ook vandaag de bedoeling, al is niet volledig zeker wanneer het beeld daar effectief wordt geplaatst.

Verlenging in december bood uitstel
Het beeld viel sterk in de smaak bij zowel inwoners als toeristen. Daardoor slaagde het stadsbestuur er in december in om een verlenging van het verblijf te bekomen tot 19 april.
Burgemeester Katrien Desomer bevestigde dat het beeld later deze maand wordt weggehaald en dat de Last Post van maandag 20 april de laatste ceremonie zal zijn waarbij het beeld aanwezig is. Zij gaf aan dat het nog steeds de uitdrukkelijke wens van de eigenaars blijft om het werk uiteindelijk een permanente plaats te geven op hun domein.
Volgens haar is dat ook de reden waarom het beeld niet permanent in Ieper kan blijven. Ze stelde bovendien dat een replica volgens haar het origineel te veel oneer zou aandoen.

Politieke stemmen vragen om nieuwe onderhandelingen
Binnen de gemeenteraad klinkt ook een andere visie. Oppositielid Philip Bolle pleit al langer voor het behoud van het kunstwerk in de stad.
Hij gaf eerder aan dat hij had voorgesteld om het beeld aan te kopen. Volgens hem werd aanvankelijk gesteld dat dit niet mogelijk was, maar toonde de latere verlenging aan dat onderhandelingen wel degelijk resultaat kunnen opleveren. Hij stelde dat verdere gesprekken met de eigenaars zinvol kunnen zijn, eventueel ook met afspraken voor een terugkeer op langere termijn.
Daarnaast gaf hij aan dat dergelijke beslissingen volgens hem een bredere dialoog verdienen binnen de gemeenteraad en niet uitsluitend door het schepencollege genomen zouden moeten worden. Hij opperde ook het idee dat een gezamenlijke brief vanuit de gemeenteraad het draagvlak binnen de stad duidelijk zou kunnen maken.

Blijvende indruk bij bezoekers en inwoners
Tijdens zijn verblijf groeide The Hauntings uit tot een herkenbare blikvanger in de stad. Het beeld werd vaak gefotografeerd en lokte talrijke reacties uit van zowel inwoners als bezoekers. Voor velen kreeg het kunstwerk een bijzondere betekenis tijdens hun bezoek aan Ieper.
Of op dezelfde locatie in de toekomst een ander kunstwerk zal verschijnen, blijft voorlopig onduidelijk. Voorlopig blijft vooral de herinnering aan een tijdelijke aanwezigheid die bij velen een blijvende indruk naliet.

Lees ook:
The Hauntings blijft tot 19 april 2026 in Ieper: publiekstrekker krijgt opvallende verlenging – 24/11/2025
Gigantisch beeld ‘The Hauntings’ waakt over Menenpoort: “Een eer om dit werk hier te zien” – 8/10/2025
© Geert Dewaele
Bron:
Reuzensoldaat The Hauntings vertrekt na Last Post van maandag 20 april: “Voor altijd plaatsje in het hart van Ieperling én toerist” – KW.be 16/04/2026

💬 Reageer hieronder

Sint-Jacobsskerk – © Jean-Pierre Vandepitte

Ieper – De stad heeft een nieuw kerkenbeleidsplan, maar dat verliep in de gemeenteraad van maandagavond niet zonder discussie. Terwijl de stad inzet op een voorzichtige, haalbare aanpak, komt oppositiepartij Vooruit met opvallende voorstellen. Een stadsbioscoop in een kerk? Het lijkt gedurfd, maar er zou al een mogelijke investeerder zijn.

Sinds 1 januari 2025 zijn steden en gemeenten verplicht om een actueel en goedgekeurd kerkenbeleidsplan te hebben, om in aanmerking te blijven komen voor subsidies van hogere overheden. Het plan moet een gedragen langetermijnvisie bevatten voor alle parochiekerken binnen het grondgebied. In Ieper gaat het om veertien katholieke kerken, één anglicaanse en twee protestantse kerken. Vijf van de katholieke kerken zijn beschermd als monument, en één kerk heeft een beschermde toren.

Schepen Eva Ryde (Team Ieper) gaf aan dat zowel de stad als een centraal kerkbestuur stappen willen zetten in het uitwerken van het traject voor toekomstig gebruik van de parochiekerken. Samen met verschillende partijen werd een overzicht uitgewerkt.

Kritiek van de oppositie: het plan mist ambitie
Op de gemeenteraad uitte Valentijn Despeghel (Vooruit) zijn teleurstelling over het kerkenbeleidsplan. Volgens hem ontbreekt het plan aan ambitie. Hij stelde dat het plan, hoewel 90 pagina’s dik, amper vier pagina’s aan een toekomstvisie besteedt. Daardoor kan het document volgens hem bezwaarlijk een strategisch plan worden genoemd.

De toekomst van drie binnenstadskerken
Het plan schuift de Sint-Maartenskathedraal naar voren als dé centrumkerk voor de eredienst, met daarnaast ruimte voor nevenbestemming, bijvoorbeeld in de Proosdijzaal. Voor de Sint-Pieterskerk wil de stad het haalbaarheidsonderzoek uit 2020 verder uitwerken, met als doel een herbestemming tot dienstencentrum, waar De Kersecorf naartoe kan verhuizen. Voor de Sint-Jacobskerk wordt voorlopig enkel vermeld dat op termijn de mogelijkheden voor nevenbestemming of herbestemming onderzocht zullen worden.

Vooruit presenteert eigen voorstellen
Valentijn Despeghel legde verregaande voorstellen voor de drie katholieke binnenstadskerken op tafel. Hij benadrukte het belang van het koesteren en optimaal onderhouden van de Sint-Maartenskathedraal, het ‘kroonjuweel’ van de stad. Hij verwees naar het recente rapport van Monumentenwacht, dat belangrijke aandachtspunten aan het licht bracht, zoals de toestand van het betonnen binnenskelet van de torenspits, het metselwerk van de toren en het zuidportaal. Hij verwachtte van het stadsbestuur voldoende middelen vrij te maken om dit erfgoed te behouden.

Over de Sint-Pieterskerk stelde Despeghel voor om deze kerk om te vormen tot een volwaardige cultuurkerk. Hij vond het voorstel om er een dienstencentrum te vestigen tegen de conclusies van de haalbaarheidsstudie ingaan, die aangaf dat het gebouw vanwege de beschermingen niet geschikt is voor die functie. Volgens hem zijn er betere locaties in de binnenstad voor een dienstencentrum of sociaal restaurant. Despeghel zag in de Sint-Pieterskerk een kans voor méér cultuur in Ieper. Daarnaast wees hij op het lopende onderzoek naar de toekomst van de stadsschouwburg. Die staat mogelijk voor ingrijpende renovaties of vervanging. Hij vroeg zich af waar verenigingen en culturele organisaties tijdens die periode terecht kunnen. De Sint-Pieterskerk ligt centraal, beschikt over goede akoestiek en wordt nu al succesvol voor culturele activiteiten gebruikt. Met een beperkte investering zou de kerk als alternatief voor de stadsschouwburg kunnen dienen tijdens de bouwwerken, en ook op lange termijn een rol kunnen blijven spelen in het culturele landschap van de stad.

De meest verrassende piste die Despeghel aandroeg was het omvormen van de Sint-Jacobskerk tot bioscoop. Hij meldde dat er zich een mogelijke investeerder heeft aangediend die momenteel een haalbaarheidsstudie uitvoert. Omdat het een beschermd gebouw betreft, zijn ingrijpende verbouwingen uitgesloten. Via het ‘box-in-box’ principe, waarbij kleine cinemazalen in de kerkstructuur worden geplaatst, kan volgens hem toch een kwalitatieve bioscoop worden gerealiseerd met zalen van 50 tot 150 zitplaatsen. Dit zou niet alleen een nieuwe culturele trekpleister voor Ieper betekenen, maar ook een voorbeeld zijn van slimme herbestemming van erfgoed.

Schepen Ryde waarschuwt voor luchtkastelen
Schepen Eva Ryde gaf aan verrast te zijn door het bioscoopvoorstel, dat volgens haar nog niet officieel aan de stad was voorgelegd. Omdat de stad eigenaar is, vond ze het niet verstandig dat dergelijke voorstellen zomaar circuleren. Ze uitte ook haar bezorgdheid over mobiliteit als er een bioscoop in de kerk zou komen. Volgens haar moet het volledige plaatje kloppen, maar de stad staat open voor elk voorstel.

Wat de cultuurkerk betreft zag Ryde praktische bezwaren. Ze wees erop dat de Sint-Pieterskerk binnen de huidige mogelijkheden al mooi wordt ingezet voor kunst en optredens, maar als alternatief voor de stadsschouwburg was zij sceptisch. Zo ontbreekt er verwarming in de kerk, wat niet zomaar is op te lossen. Volgens haar waren de voorstellen van Despeghel niet realistisch of duurzaam op lange termijn.

Burgemeester bevestigt interesse investeerder
Valentijn Despeghel gaf aan dat hij enige tijd geleden de burgemeester had geïnformeerd over de interesse vanuit de privésector. De burgemeester had dit bevestigd. Despeghel benadrukte dat het niet de bedoeling is om een grote bioscoop te realiseren, omdat dat niet rendabel zou zijn. Een kleine stadsbioscoop zou wel mogelijk zijn, wat ook door de investeerder zo wordt gezien.

Schepen Ryde bleef voorzichtig en benadrukte dat het nog ver van haalbaarheid verwijderd is. Ze waarschuwde dat het niet verstandig is om mensen ‘ballonnetjes op te laten’, om later te moeten constateren dat het niet lukt. De voorkeur gaat uit naar een plan dat stap voor stap groeit, gericht op een realistische invulling.

Respect voor erfgoed en geloof
Nancy Six van Vlaams Belang wees op een gevoelig punt: zij gaf aan dat haar partij zeker niet akkoord zou gaan met het gebruik van de rooms-katholieke kerken door een andere godsdienst. Schepen Ryde stelde gerust dat dit niet de bedoeling is.

Ryde gaf aan dat het kerkenbeleidsplan bewust geen grote voorstellen bevat, omdat dat niet verstandig zou zijn. De stad wil stap voor stap werken aan realistische voorstellen die ook uitvoerbaar zijn.

Het debat over het Ieperse kerkenbeleid is geopend, maar voorlopig niet afgesloten. Of de Sint-Jacobskerk straks daadwerkelijk een cinemazaal wordt, blijft onduidelijk. Wel staat vast dat de toekomst van Iepers religieus erfgoed leeft en dat daarover wordt nagedacht.

Sint-Pieterskerk – © Jean-Pierre Vandepitte
Sint-Maartenskerk – © Geert Dewaele
Bronnen:
DPG Media Privacy Gate. (30 juni 2025). https://www.hln.be/ieper/nieuw-kerkenbeleidsplan-in-ieper-maak-van-sint-jacobskerk-een-stadsbioscoop-en-van-de-sint-pieterskerk-een-cultuurhuis~a3d190237/

Gheeraert, T. (1 juli 2025). Gaan we straks naar de film in de Sint-Jacobskerk? Vooruit Ieper lanceert opmerkelijke plannen voor kerken. KW.be. https://kw.be/nieuws/politiek/lokale-politiek/gemeenteraad/gaan-we-straks-naar-de-film-in-de-sint-jacobskerk-vooruit-ieper-lanceert-opmerkelijke-plannen-voor-kerken/