Post Tagged ‘Brandhoek’

,

Vlamertinge/Brandhoek – Op het vernieuwde Boutonplein in de Brandhoek krijgt de geschiedenis van de voormalige Heilige Familiekerk een zichtbare plaats. De originele kerkklok keert terug naar de site, waar ze voortaan deel uitmaakt van een nieuw monument. Het lokale familiebedrijf Valcke Prefab Beton neemt de realisatie volledig voor zijn rekening.

Een herkenningspunt met een verhaal
Wie vandaag het Boutonplein in de Brandhoek, een gehucht van Vlamertinge, bezoekt, vindt er een vernieuwde groene speel- en ontmoetingsruimte. Tot 2024 stond op diezelfde plek de Heilige Familiekerk. Na de afbraak van het kerkgebouw bleef de vraag hoe de herinnering aan de vroegere kerk op de site bewaard kon blijven.
De oplossing werd gevonden in de oorspronkelijke kerkklok. Die krijgt opnieuw een plaats op het plein, geïntegreerd in een monumentale constructie die verwijst naar de vroegere kerktoren. Zo blijft een herkenbaar onderdeel van het verdwenen gebouw verbonden met zijn oorspronkelijke locatie.
De klok werd bij Valcke Prefab Beton gezandstraald en gerestaureerd. Het familiebedrijf uit de Brandhoek werkte ook het ontwerp van de constructie uit en staat in voor de volledige bekostiging ervan.

Familiegeschiedenis verbonden met de kerk
Voor Charles Valcke (36), de huidige CEO van Valcke Prefab Beton, heeft het project ook een persoonlijke betekenis. De geschiedenis van zijn familie is immers nauw verbonden met de vroegere kerk.
Zijn overgrootvader, eveneens Charles Valcke, was afkomstig uit de Brandhoek en kwam uit een familie van metselaars. Volgens zijn achterkleinzoon hielpen broers van zijn overgrootvader in 1960 mee aan de bouw van de Heilige Familiekerk. Ook het huidige familiebedrijf leverde destijds een bijdrage: de montagekraan van de firma werd ingezet om de kerktoren te plaatsen.

De terugkeer van de oorspronkelijke kerkklok brengt de geschiedenis van de kerk en de familie die mee aan haar bouw werkte opnieuw samen op dezelfde plek.

Voor Valcke was het engagement dan ook vanzelfsprekend. Het bedrijf wil met de schenking een stukje lokale geschiedenis bewaren. De onderneming bestaat inmiddels vier generaties en is uitgegroeid tot een belangrijke werkgever in de regio, met ongeveer 350 werknemers.

Van kerkgebouw naar groene ontmoetingsplek
Ook de kerkraad speelde een rol in de zoektocht naar een nieuwe bestemming voor de site. Volgens voorzitter Johan Lamoot was het behoud van de plaatselijke functie een belangrijke voorwaarde bij de afbraak.
Het kerkgebouw werd al ongeveer tien jaar niet meer voor erediensten gebruikt. Het aantal kerkgangers was sterk teruggelopen, waardoor het steeds moeilijker werd om het onderhoud van de kerk te verantwoorden. Er werden verschillende mogelijkheden voor een alternatieve invulling onderzocht, waaronder een kindercrèche en een locatie voor duivenliefhebbers.
Uiteindelijk kreeg de site een nieuwe bestemming als groene ruimte voor buurtbewoners, spelende kinderen en evenementen. Ook de jaarlijkse kermis moet er opnieuw een centrale ontmoetingsplek vinden.
De grond waarop het Boutonplein ligt, heeft eveneens een historische band met de lokale gemeenschap. Die werd destijds geschonken door de vier zussen Maria, Emma, Christine en Madeleine Bouton. Hun familienaam leeft vandaag voort in de naam van het plein.

Klok zal bij bijzondere gelegenheden luiden
De klok krijgt niet alleen een symbolische functie. Ze zal ook opnieuw geluid kunnen worden. Dat gebeurt niet automatisch, maar handmatig met een koord aan de klepel, bijvoorbeeld tijdens bijzondere gelegenheden.
Bij het monument komt binnenkort bovendien een informatiebord. Dat moet bezoekers meer vertellen over de voormalige Heilige Familiekerk en de geschiedenis van de plek.
Ook schepen van Openbaar Domein Stephaan De Roo (Team Ieper) benadrukt het belang van het initiatief. Hij ziet in het project een manier om de symbolische betekenis van de vroegere kerk te bewaren en spreekt zijn waardering uit voor de bijdrage van het lokale familiebedrijf.
Met de terugkeer van de klok krijgt het vernieuwde Boutonplein zo een tastbare herinnering aan zijn verleden, zonder dat de nieuwe functie als groene ontmoetingsruimte verloren gaat.

Foto Geert Dewaele
Bron:
Originele kerkklok Heilige Familiekerk krijgt opnieuw een plaats op het Boutonplein (Ieper.be 13/11/2026)
Betonbedrijf van Charles (36) bouwt aandenken aan gesloopte kerk: “Broers van mijn overgrootvader hielpen kerk metselen”(Nieuwsblad 13/11/2026)

Ken je een nieuwsfeit, initiatief of andere interessante ontwikkeling die we bij Bouwend Ieper kunnen brengen? Laat het ons weten via ‘Contact/Meld ons nieuws’ of stuur je bericht naar Bouwend.Ieper@outlook.be.
Samen houden we Ieper op de hoogte.

Foto Geert Dewaele

💬 Reageer hieronder

Ieper/Brandhoek/Vlamertinge – Voor het kleine hulpkerkje Heilige Familie, gelegen langs de Poperingseweg op de Brandhoek, een gehucht tussen Vlamertinge en Poperinge, bestaat geen hoop meer. Het kerkje werd gebouwd in 1960, maar er hangen al sedert 2013 donkere wolken boven de toekomst van het gebouw.

Op het einde van 2013 kregen de bewoners na een reorganisatie van de misvieringen in federatie Ieper te horen dat er geen missen meer zouden doorgaan in het kerkje. Na ontwijding zou het dan wel een nieuwe bestemming kunnen krijgen.

Nieuwe bestemming
Over de nieuwe bestemming deden een hele tijd heel wat pistes de ronde: er zou mogelijk een ontmoetingscentrum komen, maar de kosten voor sanitair en verwarming voor dergelijk gebouw zijn te hoog. Volgens secretaris Kris Devloo van de kerkfabriek Sint-Vedastus, eigenaar van de annexe Heilige Familie, werd alles onderzocht om de kerk te laten voorbestaan, maar dat is niet gelukt.
Dan wel als herbestemming, want er waren daar al jaren geen erediensten meer. Zo werd in de gesprekken bijvoorbeeld ook het feestcomité van de Brandhoek betrokken. Er werd gezocht bij bedrijven en verenigingen. Uiteindelijk was er van niemand interesse, waardoor het gebouw ondertussen niet meer onderhouden werd en in een mindere staat begon te verkeren. Bakstenen van de gevel en de toren brokkelen af, dakpannen vallen naar beneden, in de toren en de kerk regent het zelfs binnen en de chauffageketel is kapot. De sloop van de kerk is dus de enige juiste optie, met spijt in het hart. Het zou meteen de eerste keer in de naoorlogse geschiedenis van Ieper zijn dat een kerk wordt gesloopt. Nu zal er in de plaats een groene ontmoetingsruimte komen voor de bewoners.

Gemeenteraad
Op maandag 29 april werd in de Ieperse gemeenteraad de overdracht van de kerk naar de stad goedgekeurd. “Het bisdom deelde in maart de beslissing van Bisschop Lode Aerts mee om de
annexe Heilige Familie op te heffen en het kerkgebouw te onttrekken aan de eredienst zodat de
eigenaar het gebouw kan overdragen voor een symbolische euro, zodat het kan gesloopt worden en er een groenzone met evenementenplein aan te leggen.”
In die gemeenteraad vroeg Sam Vancayseele (Groen) nog of “andere mogelijkheden werden afgetoetst over de bruikbaarheid van het gebouw. En wat zal er gebeuren met het monument van Captain Noel Chavasse?”

Schepen van Erfgoed Philip Bolle (Vooruit) gaf aan dat de vraag tot sloop komt van de kerkfabriek zelf. “Er werd met hen nagezien of het geen optie zou zijn om de kerk te bewaren als een gebouw waarbinnen bijvoorbeeld de buurt of het kermiscomité iets kan organiseren, maar dat was niet zo, zij waren geen vragende partij. Dus is de procedure in gang gezet om de kerk te laten ontwijden. In principe zouden we al kunnen overgaan tot sloop in de weken voor het bouwverlof. Het is de bedoeling om er een multifunctioneel plein van te maken waar de gemeenschap gebruik van kan maken. Met de mensen die de zorg hebben over het oorlogsmonumentje van Captain Chavasse zal worden gekeken op welke manier we dat in het geheel kunnen integreren. Dat geldt trouwens ook voor de klok en de windhaan van de kerk, die weggenomen worden. Of die daar een plaats krijgen of elders in de buurt of in Vlamertinge kunnen hergebruikt worden, dat is nog niet bekend.”

Procedure tot ontwijding
Een procedure in gang zetten om een kerk te laten ontwijden is geen evidentie: via de dekenij wordt een aanvraag ingediend bij het bisdom. Na een beslissing van de priesterraad moet nog de handtekening en stempel van de bisschop volgen. De ontwijding ligt nu bij de Vlaamse regering, maar dit zou slechts een formaliteit zijn.

Sloop
Wellicht kan de sloop zoals ook in de gemeenteraad werd gezegd, al plaats vinden in de eerste week van juli. Op 23 juni zou er nog een viering zijn waarbij definitief afscheid genomen zal worden. Daarna wordt gestart met de ontmanteling van de kerk. Net als de klok en de windhaan, blijven ook het inhuldigingspaneel en de wijwatervaten behouden. De panelen van de kruisweg worden geschonken aan de plaatselijke bevolking. De buurtbewoners zouden ook een leisteen krijgen van de toren.

Nabij schooltje De Vlam
Nabij het kerkje ligt ook de plaatselijke vestiging van Vrije School De Vlam. Daar lopen twintig kinderen school. Nog volgens Kris Devloo, ook directeur van De Vlam, zal de sloop geen impact hebben op de werking van de school vermits de werken gebeuren in de zomervakantie.

Bronnen:
Gemeenteraad Ieper. (2024b, April 29). Gemeenteraad en Raad voor Maatschappelijk Welzijn 29 april 2024 [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=RcR91GlKdOM

Gheeraert, T. (2024b, April 30). Kerk van de Brandhoek gaat tegen de vlakte en maakt plaats voor groenzone. KW.be. https://kw.be/nieuws/samenleving/kerk-van-de-brandhoek-gaat-tegen-de-vlakte-en-maakt-plaats-voor-groenzone/
In maart 2022 toen het kerkje dienst deed als rustplek tijdens een wandeltocht – © Geert Dewaele
In maart 2023 toen het kerkje dienst deed als rustplek tijdens een wandeltocht – © Geert Dewaele
Afbrokkelende bakstenen uit de toren en de windhaan die wordt bewaard – © Geert Dewaele
Het oorlogsmonumentje van Captain Chavasse dat voor het gebouw staat – © Geert Dewaele
Nabij ligt het schooltje De Vlam – © Geert Dewaele