Ieper – De voormalige openluchtzwembad krijgt een grondige herinrichting. De plannen maken deel uit van een groter project om bij hevige regenval meer water via de oostkant van Ieper af te voeren. Opvallend is dat de site op termijn mogelijk ook opnieuw ruimte biedt om in open lucht te zwemmen.
Het oude openluchtzwembad van Ieper, dat sinds 2001 buiten gebruik is, staat voor een nieuwe toekomst. De stad wil de verloederde site integreren in het historische vestinglandschap en tegelijk een belangrijke rol geven in de strijd tegen wateroverlast. Bij hoogwater moet er uiteindelijk tot 8 kubieke meter water per seconde kunnen passeren.
Van zwembad naar schakel in de waterbeheersing
Het openluchtzwembad werd in 1885 aangelegd en sloot in 2001 de deuren omdat de infrastructuur niet langer voldeed aan de hedendaagse normen voor publieke zwembaden. Voor heel wat Ieperlingen blijft de plek verbonden met herinneringen aan zomerse zwembeurten vlak bij de Menenpoort.
Na de sluiting verloor de site geleidelijk haar oorspronkelijke functie. De beschermingsstatus veranderde doorheen de jaren: in 2009 werd de site geklasseerd, in 2015 volgde een gedeeltelijke declassering en in 2018 werd de bescherming opgeheven.
Nu krijgt de locatie een nieuwe bestemming. De herinrichting maakt deel uit van een ruimer plan om de waterdoorstroming langs de Ieperse vestingen te verbeteren. Daarbij moet niet alleen het water beter worden opgevangen, maar ook de afvoer richting de Ieperlee vlotter verlopen.
Schepen van Waterbeleid Miguel Gheysens (Team Ieper) lichtte de plannen in de lokale media toe. Volgens hem blijven de oostelijke en noordelijke muur van het voormalige zwembad behouden. De overige delen worden geïntegreerd in het vestinglandschap en de omgeving van de Menenpoort.
Het ontwerp voorziet in één grote waterpartij, met aan de oostzijde een ecologische oever en aan de kant van de vestingen een trappenstructuur. Ook de huidige afscheiding tussen het zwembad en de vestingen wordt aangepakt. Daardoor moet de historische omgeving opnieuw meer één geheel vormen.
Extra afvoercapaciteit langs de oostkant van de stad
De ingrepen zijn niet louter landschappelijk. Ze moeten vooral een oplossing bieden voor de toenemende druk op de waterafvoer bij hevige neerslag.
Wanneer er in korte tijd veel regen valt in Heuvelland, komt een grote hoeveelheid water via de Bollaertbeek richting Ieper. Vandaag wordt dat water hoofdzakelijk langs de westelijke zijde van de stad afgevoerd naar het Ieperleekanaal.
Volgens Gheysens volstaat die bestaande afvoerroute niet in alle omstandigheden. Daarom wil de stad ook de oostelijke zijde van Ieper beter inschakelen. Het water moet daar via de vestingen en de omgeving van de Menenpoort naar de Ieperlee kunnen stromen.
De schepen wijst erop dat een uitzonderlijke hoeveelheid neerslag op korte tijd een bijzonder grote watermassa richting het stadscentrum kan sturen. De geplande infrastructuur moet helpen om dat risico te beperken.
Bij hoogwater moet er uiteindelijk 8 kubieke meter water per seconde door het nieuwe afvoersysteem kunnen stromen
Verschillende ingrepen langs de vestingen en de Menenpoort
Een eerste onderdeel van het grotere vestingproject werd al enkele jaren geleden uitgevoerd. Toen vonden baggerwerken plaats aan weerszijden van de Menenpoort, in de richting van de Poternebrug en het voormalige zwembad.
Ook het traject tussen de vernieuwde Poternebrug en de Rijselpoort staat op de planning. De Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) zou daar bijkomend een gedeelte van de vestinggracht baggeren, vanaf de brug tot aan de bocht ter hoogte van de sportzone.
Een ander belangrijk knelpunt bevindt zich aan de Menenpoort. Om grotere hoeveelheden water te kunnen afvoeren, moet de bestaande doorgang worden aangepast. Daarvoor zijn twee grote kokers onder de brug voorzien.
Die ingreep zal ook gevolgen hebben voor het verkeer. De straat voor de Menenpoort moet worden opgebroken om de nieuwe constructies te kunnen plaatsen. Volgens de schepen is het om een ingrijpende werf met een aanzienlijke impact op de mobiliteit in het stadscentrum te vermijden, de bedoeling om deze werken pas na de herdenking van honderd jaar Menenpoort in 2028 uit te voeren.
Oude zwembad krijgt nieuwe verbinding met de vestingen
Op de voormalige zwembadsite zelf zijn de eerste ingrepen eerder voorzien. De VMM zou er al in het daaropvolgende jaar met werken starten.
Een belangrijk probleem is de beschadigde inbuizing onder het oude zwembad. Die moet worden aangepakt om de waterafvoer opnieuw mogelijk te maken.
Daarnaast verdwijnt de zuidelijke muur tussen het zwembad en de vestingen. Het water dat vanuit de richting van de Menenpoort komt, zal vervolgens via een getrapte constructie naar een lager niveau stromen en onder de straat worden geleid naar de Wieltjesgracht.
De muur aan de Basculestraat en de Kiplinglaan wordt gerenoveerd. Dat wordt volgens de voorgestelde plannen een van de weinige zichtbare elementen die nog aan het vroegere zwembad zullen herinneren.
Ook de Wieltjesgracht en de Ieperlee worden aangepakt
De waterafvoer stopt niet aan het voormalige zwembad. Ook verder stroomafwaarts zijn aanpassingen nodig om het water voldoende snel richting de Ieperlee te krijgen.
Zo is een nieuwe koker onder de Diksmuidestraat voorzien. Daarnaast wil men ter hoogte van Hotel Ariane de verbinding tussen de Wieltjesgracht en de Ieperlee verbeteren. Op die locatie zou de Ieperlee opnieuw gedeeltelijk worden opengelegd. Volgens de toelichting van Gheysens zouden daarvoor een muur en enkele bomen moeten verdwijnen.
Het uiteindelijke doel is een aaneengesloten afvoersysteem waarbij het water via verschillende niveaus en kokers zijn weg kan vinden. Bij hoge waterstanden moet de infrastructuur een capaciteit van 8 kubieke meter per seconde aankunnen.
Komt zwemmen in open water terug aan de Menenpoort?
Naast de waterbeheersing kan het project nog een opmerkelijk neveneffect hebben. De stad onderzoekt namelijk of zwemmen in open water op de voormalige zwembadsite opnieuw mogelijk kan worden.
Dat zou voor Ieper een opvallende terugkeer betekenen naar de oorspronkelijke functie van de locatie, al zal de omgeving er na de herinrichting heel anders uitzien.
Een belangrijke uitdaging is de waterkwaliteit. In verschillende Ieperse waterpartijen kampt men met blauwalgen. Volgens Gheysens denkt men die problematiek op deze locatie mogelijk te kunnen vermijden dankzij de geplande ingrepen.
De stad wil daarvoor ook expertise uit Nederland benutten. De schepen verwees daarbij naar onderzoek van Indiase wetenschappers die er rond dit onderwerp actief zijn.
Een eventuele eerste zwembeurt ligt evenwel niet onmiddellijk in het verschiet. In de toelichting wordt 2028 of 2029 als mogelijke timing genoemd. Dat blijft afhankelijk van de verdere uitvoering van de plannen en de voorwaarden om zwemmen in open water veilig mogelijk te maken.
Project met een prijskaartje van 3,7 miljoen euro
De totale investering voor de beschreven werken wordt geraamd op 3,7 miljoen euro. De stad Ieper zou daarvan 1 miljoen euro voor haar rekening nemen. De uitvoering van de waterbouwkundige werken ligt bij de Vlaamse Milieumaatschappij.
De plannen voor de voormalige zwembadsite en de bredere waterbeheersing moeten nog verder hun weg door de voorziene besluitvorming afleggen. De verschillende onderdelen worden bovendien niet allemaal op hetzelfde moment uitgevoerd.
Voor de Ieperlingen betekent het project alvast een ingrijpende verandering voor een vertrouwde plek aan de Menenpoort. Wat jarenlang een verlaten zwembadsite was, moet uitgroeien tot een onderdeel van de waterbescherming van de stad, met mogelijk opnieuw ruimte voor zwemmen in open lucht.
Ken je een nieuwsfeit, initiatief of andere interessante ontwikkeling die we bij Bouwend Ieper kunnen brengen? Laat het ons weten via ‘Contact/Meld ons nieuws’ of stuur je bericht naar Bouwend.Ieper@outlook.be.
Samen houden we Ieper op de hoogte.
💬 Reageer hieronder
Ontdek meer van Bouwend Ieper
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
