Post Tagged ‘Vlaamse Milieumaatschappij’

,

Ieper – De voormalige openluchtzwembad krijgt een grondige herinrichting. De plannen maken deel uit van een groter project om bij hevige regenval meer water via de oostkant van Ieper af te voeren. Opvallend is dat de site op termijn mogelijk ook opnieuw ruimte biedt om in open lucht te zwemmen.

Het oude openluchtzwembad van Ieper, dat sinds 2001 buiten gebruik is, staat voor een nieuwe toekomst. De stad wil de verloederde site integreren in het historische vestinglandschap en tegelijk een belangrijke rol geven in de strijd tegen wateroverlast. Bij hoogwater moet er uiteindelijk tot 8 kubieke meter water per seconde kunnen passeren.

Van zwembad naar schakel in de waterbeheersing
Het openluchtzwembad werd in 1885 aangelegd en sloot in 2001 de deuren omdat de infrastructuur niet langer voldeed aan de hedendaagse normen voor publieke zwembaden. Voor heel wat Ieperlingen blijft de plek verbonden met herinneringen aan zomerse zwembeurten vlak bij de Menenpoort.
Na de sluiting verloor de site geleidelijk haar oorspronkelijke functie. De beschermingsstatus veranderde doorheen de jaren: in 2009 werd de site geklasseerd, in 2015 volgde een gedeeltelijke declassering en in 2018 werd de bescherming opgeheven.
Nu krijgt de locatie een nieuwe bestemming. De herinrichting maakt deel uit van een ruimer plan om de waterdoorstroming langs de Ieperse vestingen te verbeteren. Daarbij moet niet alleen het water beter worden opgevangen, maar ook de afvoer richting de Ieperlee vlotter verlopen.
Schepen van Waterbeleid Miguel Gheysens (Team Ieper) lichtte de plannen in de lokale media toe. Volgens hem blijven de oostelijke en noordelijke muur van het voormalige zwembad behouden. De overige delen worden geïntegreerd in het vestinglandschap en de omgeving van de Menenpoort.
Het ontwerp voorziet in één grote waterpartij, met aan de oostzijde een ecologische oever en aan de kant van de vestingen een trappenstructuur. Ook de huidige afscheiding tussen het zwembad en de vestingen wordt aangepakt. Daardoor moet de historische omgeving opnieuw meer één geheel vormen.

Extra afvoercapaciteit langs de oostkant van de stad
De ingrepen zijn niet louter landschappelijk. Ze moeten vooral een oplossing bieden voor de toenemende druk op de waterafvoer bij hevige neerslag.
Wanneer er in korte tijd veel regen valt in Heuvelland, komt een grote hoeveelheid water via de Bollaertbeek richting Ieper. Vandaag wordt dat water hoofdzakelijk langs de westelijke zijde van de stad afgevoerd naar het Ieperleekanaal.
Volgens Gheysens volstaat die bestaande afvoerroute niet in alle omstandigheden. Daarom wil de stad ook de oostelijke zijde van Ieper beter inschakelen. Het water moet daar via de vestingen en de omgeving van de Menenpoort naar de Ieperlee kunnen stromen.
De schepen wijst erop dat een uitzonderlijke hoeveelheid neerslag op korte tijd een bijzonder grote watermassa richting het stadscentrum kan sturen. De geplande infrastructuur moet helpen om dat risico te beperken.

Bij hoogwater moet er uiteindelijk 8 kubieke meter water per seconde door het nieuwe afvoersysteem kunnen stromen

Verschillende ingrepen langs de vestingen en de Menenpoort
Een eerste onderdeel van het grotere vestingproject werd al enkele jaren geleden uitgevoerd. Toen vonden baggerwerken plaats aan weerszijden van de Menenpoort, in de richting van de Poternebrug en het voormalige zwembad.
Ook het traject tussen de vernieuwde Poternebrug en de Rijselpoort staat op de planning. De Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) zou daar bijkomend een gedeelte van de vestinggracht baggeren, vanaf de brug tot aan de bocht ter hoogte van de sportzone.
Een ander belangrijk knelpunt bevindt zich aan de Menenpoort. Om grotere hoeveelheden water te kunnen afvoeren, moet de bestaande doorgang worden aangepast. Daarvoor zijn twee grote kokers onder de brug voorzien.
Die ingreep zal ook gevolgen hebben voor het verkeer. De straat voor de Menenpoort moet worden opgebroken om de nieuwe constructies te kunnen plaatsen. Volgens de schepen is het om een ingrijpende werf met een aanzienlijke impact op de mobiliteit in het stadscentrum te vermijden, de bedoeling om deze werken pas na de herdenking van honderd jaar Menenpoort in 2028 uit te voeren.

Oude zwembad krijgt nieuwe verbinding met de vestingen
Op de voormalige zwembadsite zelf zijn de eerste ingrepen eerder voorzien. De VMM zou er al in het daaropvolgende jaar met werken starten.
Een belangrijk probleem is de beschadigde inbuizing onder het oude zwembad. Die moet worden aangepakt om de waterafvoer opnieuw mogelijk te maken.
Daarnaast verdwijnt de zuidelijke muur tussen het zwembad en de vestingen. Het water dat vanuit de richting van de Menenpoort komt, zal vervolgens via een getrapte constructie naar een lager niveau stromen en onder de straat worden geleid naar de Wieltjesgracht.
De muur aan de Basculestraat en de Kiplinglaan wordt gerenoveerd. Dat wordt volgens de voorgestelde plannen een van de weinige zichtbare elementen die nog aan het vroegere zwembad zullen herinneren.

Ook de Wieltjesgracht en de Ieperlee worden aangepakt
De waterafvoer stopt niet aan het voormalige zwembad. Ook verder stroomafwaarts zijn aanpassingen nodig om het water voldoende snel richting de Ieperlee te krijgen.
Zo is een nieuwe koker onder de Diksmuidestraat voorzien. Daarnaast wil men ter hoogte van Hotel Ariane de verbinding tussen de Wieltjesgracht en de Ieperlee verbeteren. Op die locatie zou de Ieperlee opnieuw gedeeltelijk worden opengelegd. Volgens de toelichting van Gheysens zouden daarvoor een muur en enkele bomen moeten verdwijnen.
Het uiteindelijke doel is een aaneengesloten afvoersysteem waarbij het water via verschillende niveaus en kokers zijn weg kan vinden. Bij hoge waterstanden moet de infrastructuur een capaciteit van 8 kubieke meter per seconde aankunnen.

Komt zwemmen in open water terug aan de Menenpoort?
Naast de waterbeheersing kan het project nog een opmerkelijk neveneffect hebben. De stad onderzoekt namelijk of zwemmen in open water op de voormalige zwembadsite opnieuw mogelijk kan worden.
Dat zou voor Ieper een opvallende terugkeer betekenen naar de oorspronkelijke functie van de locatie, al zal de omgeving er na de herinrichting heel anders uitzien.
Een belangrijke uitdaging is de waterkwaliteit. In verschillende Ieperse waterpartijen kampt men met blauwalgen. Volgens Gheysens denkt men die problematiek op deze locatie mogelijk te kunnen vermijden dankzij de geplande ingrepen.
De stad wil daarvoor ook expertise uit Nederland benutten. De schepen verwees daarbij naar onderzoek van Indiase wetenschappers die er rond dit onderwerp actief zijn.
Een eventuele eerste zwembeurt ligt evenwel niet onmiddellijk in het verschiet. In de toelichting wordt 2028 of 2029 als mogelijke timing genoemd. Dat blijft afhankelijk van de verdere uitvoering van de plannen en de voorwaarden om zwemmen in open water veilig mogelijk te maken.

Project met een prijskaartje van 3,7 miljoen euro
De totale investering voor de beschreven werken wordt geraamd op 3,7 miljoen euro. De stad Ieper zou daarvan 1 miljoen euro voor haar rekening nemen. De uitvoering van de waterbouwkundige werken ligt bij de Vlaamse Milieumaatschappij.
De plannen voor de voormalige zwembadsite en de bredere waterbeheersing moeten nog verder hun weg door de voorziene besluitvorming afleggen. De verschillende onderdelen worden bovendien niet allemaal op hetzelfde moment uitgevoerd.
Voor de Ieperlingen betekent het project alvast een ingrijpende verandering voor een vertrouwde plek aan de Menenpoort. Wat jarenlang een verlaten zwembadsite was, moet uitgroeien tot een onderdeel van de waterbescherming van de stad, met mogelijk opnieuw ruimte voor zwemmen in open lucht.

Afbeelding Stad Ieper
De doorgang aan de Menenpoort – Foto Geert Dewaele
Lokale media:
Duikje nemen met zicht op de Menenpoort? Plan tegen overstromingen maakt zwemmen in vestingen mogelijk – (Nieuwsblad 4/11/2026)
Oud openluchtzwembad in Ieper wordt waterbuffer waar zwemmen zou kunnen: 8 kubieke meter water per seconde moet centrum droog houden – (HLN 5/11/2026)
Het voormalige openluchtzwembad – Foto Geert Dewaele

Ken je een nieuwsfeit, initiatief of andere interessante ontwikkeling die we bij Bouwend Ieper kunnen brengen? Laat het ons weten via ‘Contact/Meld ons nieuws’ of stuur je bericht naar Bouwend.Ieper@outlook.be.
Samen houden we Ieper op de hoogte.

Wieltjesgracht aan de Diksmuidestraat – Foto Geert Dewaele
Wieltjesgracht ter hoogte van Hotel Ariane – Foto Geert Dewaele

💬 Reageer hieronder

Ieper – Na bijna twee jaar werken zijn de Zwaanhofweg en het kruispunt met de Pilkemseweg opnieuw open voor verkeer. Deze heropening is een belangrijke mijlpaal in de reconversie van het bedrijventerrein Ieperleekanaal, waar volop wordt ingezet op moderne infrastructuur, duurzaamheid en betere mobiliteit. Toch blijven de financiële uitdagingen voor zulke projecten groot.

Na bijna twee jaar grootschalige werken zijn de Zwaanhofweg en, sinds vorige week, het kruispunt van de Zwaanhofweg met de Pilkemseweg opnieuw opengesteld voor verkeer. Het kruispunt was sinds 3 februari volledig afgesloten. De verbinding tussen de Pilkemseweg en de Oostkaai is daarmee terug open. Toch blijft het gedeelte tussen de Gamma en de verkeerslichten aan de Noorderring nog afgesloten tot september, in het kader van de gefaseerde uitvoering van de werken.

De heropening markeert een belangrijke mijlpaal in de reconversie van het bedrijventerrein Ieperleekanaal, een van de grootste industriële zones in West-Vlaanderen.

De stad Ieper en de West-Vlaamse Intercommunale (WVI) werkten de afgelopen twee jaar aan de modernisering van het 250 hectare grote bedrijventerrein, waarvan de oudste infrastructuur nog dateert uit de jaren ’60. De opwaardering omvat onder meer nieuwe riolering, fietspaden en de herontwikkeling van 15 hectare (on)benutte percelen.

In mei 2023 startte de heraanleg van de Zwaanhofweg en het noordelijke deel van de Pilkemseweg. De zone kreeg een volledig nieuw straatprofiel, inclusief groene bermen, een bomenrij en een afgescheiden fietspad. Ook op het vlak van waterbeheer werden grote stappen gezet. Waar vroeger slechts twee leidingen lagen, telt het gebied nu zes verschillende afvoersystemen, waaronder een bufferriool, een infiltratieriool en aparte leidingen voor regen- en afvalwater. Deze gescheiden riolering moet de waterkwaliteit in het kanaal gevoelig verbeteren en vissterfte drastisch verminderen.

Er wordt niet alleen geïnvesteerd in wegeninfrastructuur, maar ook in de toekomst van onze ondernemers. Dankzij een slimme herbestemming krijgt het terrein een duurzame toekomst, met aandacht voor bereikbaarheid, ontharding, vergroening en waterbeheer.

Financiële uitdaging
De heraanleg van 1.200 meter infrastructuur kostte bijna 5 miljoen euro, ofwel zo’n 5.000 euro per strekkende meter. Dankzij subsidies van de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) en het Vlaams Agentschap Innoveren en Ondernemen (VLAIO) kon een deel van die kosten worden opgevangen. Toch blijft financiering een uitdaging: Vlaanderen heeft in de vorige legislatuur beslist om die subsidies te verminderen. Gemeenten moeten tegenwoordig 40 procent van dergelijke projecten zelf bekostigen. Als die subsidievoet niet opnieuw daalt naar 15 procent, zoals in het verleden, dreigt dat een zware hypotheek te leggen op toekomstige investeringen.

Kruispunt Pilkemseweg-Zwaanhofweg gezien vanuit Pilkemseweg richting Noorderring – © Geert Dewaele
Zwaanhofweg – © Geert Dewaele
Pilkemseweg gezien vanaf de lichten van de Noorderring – © Geert Dewaele
Bronnen:
Gheeraert, T. (15 mei 2025). Einde herinrichting bedrijventerrein in zicht, verbinding Pilkemseweg-Oostkaai weer open. KW.be. https://kw.be/nieuws/economie/bedrijven/einde-herinrichting-bedrijventerrein-in-zicht-verbinding-pilkemseweg-oostkaai-weer-open/

DPG Media Privacy Gate. (15 mei 2025). https://www.hln.be/ieper/opwaardering-bedrijventerrein-ieperleekanaal-73-procent-van-onbenutte-gronden-opnieuw-economisch-actief~adfd8411/

Ieper – Het voormalig openluchtzwembad van Ieper werd geopend in 1885. Vele Ieperlingen leerden er zwemmen, en het was jarenlang een geliefde plek voor zomerse ontspanning met het kleine snoepkraampje en de betonnen zitbanken. Na vele jaren krijgt het nu eindelijk een nieuwe bestemming: na een periode van leegstand en verval heeft de stad Ieper besloten om deze historische site nieuw leven in te blazen met ambitieuze herinrichtingsplannen.

Twee participatiemomenten
Er was ruimte voor gemeenschapsbetrokkenheid in het project. De stad Ieper heeft samen met lokale bewoners en verenigingen nagedacht over de invulling van de site, met twee participatiemomenten. In september 2023 kreeg iedereen de kans om aanwezig te zijn bij het eerste moment, toen twee ontwerpvarianten werden getoond en toegelicht. De aanwezigen gaven aan welke zaken goed waren in beide voorstellen en welke aanpassingen nodig waren. In juni 2024 kregen de inwoners van Ieper opnieuw de kans om actief deel te nemen aan het tweede participatiemoment, waar het definitieve ontwerp werd gepresenteerd dat getekend werd door ontwerpbureau OMGEVING.

Naast input van de inwoners nam het bureau ook informatie mee die het verkreeg na een archeologisch vooronderzoek eind 2023 over de ondergrondse delen van de Vauban-vestingmuur. Ook de randvoorwaarden vanuit de Vlaamse Milieumaatschappij (waterbeheerder) en het Agentschap Onroerend Erfgoed werden scherp gesteld. Na dit tweede participatiemoment kregen bewoners en adviesraden nog de tijd tot 15 juli 2024 om opmerkingen over het ontwerp door te geven.

Ontwerp
De nieuwe plannen voorzien in een transformatie van het oude zwembadterrein tot een groene, openbare ruimte die toegankelijk is voor iedereen. In plaats van zwemwater zal het gebied plaatsmaken voor een park met waterpartijen, wandelpaden en zitplekken waar bezoekers kunnen ontspannen.

Duurzaamheid staat centraal in de herinrichting. Het nieuwe park zal gebruikmaken van inheemse beplanting en duurzame materialen, en het ontwerp is gericht op het bevorderen van biodiversiteit. Er is ook aandacht voor waterbeheer en waterafvoer, met het hergebruik van regenwater in de waterpartijen en het creëren van natuurlijke infiltratiezones. Dankzij een nieuwe open waterverbinding tussen de Kasteelgracht en de Wieltjesgracht zal de stad voor altijd beschermd zijn tegen dreigende wateroverlast.

Toekomstvisie
De herinrichting van het voormalig openluchtzwembad van Ieper markeert een belangrijke stap in de herontwikkeling van de stad als een plaats waar erfgoed, natuur en gemeenschap samenkomen. Er worden plannen gemaakt voor regelmatig terugkerende evenementen, zoals openluchtconcerten, markten en sportactiviteiten. De opening van het nieuwe park, gepland voor 2025, belooft een nieuwe impuls te geven aan het stadsleven en een groene oase te bieden voor zowel inwoners als bezoekers.

Lees ook:
Ieperse binnenstad in 2017 net ontsnapt aan overstroming – 21/12/2023
Historische vestingmuren opgegraven aan het vroegere openluchtzwembad in Ieper – 16/12/2023
– © Stad Ieper
Bron:
Denk mee over de herinrichting van het voormalig openluchtzwembad. (n.d.). Stad Ieper. https://www.ieper.be/herinrichting-openluchtzwembad-2
– © Jean-Pierre Vandepitte
– © Jean-Pierre Vandepitte
Opgraving vestingmuren eind 2023 – © Geert Dewaele