Archief voor de ‘Milieu’ Categorie

Meetsondes weg uit kanaal Ieper-IJzer: tijdelijk of reden tot ongerustheid?

Geplaatst op: 11/03/2026 door Geert Dewaele in Milieu
Tags:, , , , , , , , ,
0

Ieper – Op het kanaal Ieper-IJzer worden momenteel geen waterkwaliteitsmetingen uitgevoerd met vaste sondes. Dat leidt tot bezorgdheid bij lokale politici en inwoners, zeker nu waterkwaliteit opnieuw hoog op de agenda staat. De Vlaamse Milieumaatschappij benadrukt dat de situatie tijdelijk en gebruikelijk is.

Geen actieve metingen op het kanaal
Op het kanaal Ieper-IJzer zijn momenteel geen meetsondes actief die continu de waterkwaliteit opvolgen. Die toestellen, die verschillende parameters zoals temperatuur, zuurtegraad en zuurstof meten, zijn weggehaald en elders ingezet. Volgens de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) is dat geen uitzonderlijke situatie. De organisatie werkt met een beperkte set multiparametersondes die roterend worden ingezet op verschillende waterlopen in Vlaanderen.

Lokale bezorgdheid groeit
Voormalig milieuschepen en huidig gemeenteraadslid Valentijn Despeghel (Vooruit) uit Ieper uit zijn bezorgdheid over het verdwijnen van de toestellen. Hij stelt dat meerdere sondes in een eerdere legislatuur op het kanaal waren geplaatst om vervuiling snel te detecteren.
Volgens hem komt het weghalen van de sondes op een gevoelig moment. De discussie over drinkwaterkwaliteit leeft sterk in de regio en recente vaststellingen, zoals plastic granulaten op het water en langs de oevers, versterken die ongerustheid.

Beperkingen in middelen en technologie
De VMM bevestigt dat er niet voldoende sondes en personeel beschikbaar zijn om alle probleemlocaties permanent te monitoren. Woordvoerster Katrien Smet legt uit dat de toestellen daarom tijdelijk worden geplaatst en nadien verhuizen naar andere locaties.
Daarnaast kunnen deze sondes niet alle vormen van vervuiling detecteren. Stoffen zoals 1,2,4-triazool – een afbraakproduct van pesticiden – vereisen staalname en laboratoriumanalyse.

Snelle detectie versus visuele controle
Hoewel de sondes bepaalde vervuilingen niet kunnen opsporen, hadden ze volgens Despeghel wel een belangrijke rol in het snel signaleren van andere problemen. In het verleden kon zo sneller worden ingegrepen, bijvoorbeeld door zuurstof toe te voegen aan het water om vissterfte te voorkomen.
Zonder deze continue monitoring verschuift de detectie grotendeels naar visuele vaststellingen door passanten. Volgens Despeghel blijft sociale controle aanwezig, maar die werkt trager dan automatische metingen.

Monitoring stroomafwaarts blijft actief
Momenteel wordt vervuiling pas geregistreerd wanneer het water verder stroomafwaarts wordt gemeten, onder meer ter hoogte van de Knokkebrug bij Merkem, waar nog wel een sonde actief is.

, , , , , , , , ,

💬 Reageer hieronder

Bron:
Nws, V. (10 maart 2026). Vervuiling kanaal Ieper-IJzer wordt niet meer automatisch opgespoord: “Net nu discussie over drinkwater zo leeft”  | VRT NWS Nieuws. VRTNWS. https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/03/10/controles-waterkwaliteit-ieper/
Lees ook:
40.000 kubieke meter slib verdwijnt uit kanaal Ieper-IJzer: baggerwerken starten in oktober – 27/09/2025

Mestlozing in Kemmelbeek legt drinkwaterproductie stil: landbouwers reageren verontwaardigd

Geplaatst op: 03/02/2026 door Geert Dewaele in landbouw, Milieu
Tags:
,

Ieper/Heuvelland – Twee nachtelijke mestlozingen in de Kemmelbeek leidden vorige maand tot een onmiddellijke stopzetting van de drinkwaterproductie in Ieper. De provincie diende een klacht in en er loopt een onderzoek. Landbouwers reageren scherp: zij voelen zich mee geviseerd door een daad die ze zelf veroordelen.

Bewuste lozing, grote gevolgen
Een dag na een accidenteel mestlek in Nieuwkerke, waarbij 300.000 liter mest vrijkwam door een gescheurde mestzak, raakte bekend dat zich eerder al een veel ernstiger incident had voorgedaan. In de nachten van 19 op 20 januari en van 20 op 21 januari werd twee keer op rij een grote hoeveelheid mest geloosd in de Kemmelbeek, een waterloop die uitmondt in de Dikkebusvijver, cruciaal voor de drinkwaterproductie in Ieper.

Het nieuws kwam maandagavond naar buiten tijdens de gemeenteraad van Ieper, waar gemeenteraadslid Lieven Stubbe (Groen) de feiten toelichtte. Volgens hem ging het om een bewuste en ernstige vervuiling, met onmiddellijke impact op de waterwinning.

Drinkwaterproductie meteen stilgelegd
De Watergroep moest na vaststelling van de vervuiling onmiddellijk de waterinname vanuit de Kemmelbeek stopzetten om de kwaliteit van het drinkwater te vrijwaren. Het vervuilde water werd vervolgens via de Dikkebusvijverbeek afgevoerd richting het Kanaal Ieper-Komen. Die beek voedt via een stuwklepsysteem ook de Ieperse vestinggrachten.

Schepen van Milieu en Landbouw Miguel Gheysens (Team Ieper) verklaarde dat dergelijke calamiteiten moeilijk te beheersen zijn, zeker wanneer ze zich ’s nachts voordoen. Volgens hem is het bovendien bijzonder lastig om de verantwoordelijke op heterdaad te betrappen.

Metingen wijzen op moedwilligheid
Uit gegevens van de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) bleek dat verschillende parameters, waaronder ammonium, in korte tijd sterk stegen in de Kleine Kemmelbeek, een bronbeek van de Kemmelbeek. Ter plaatse werd een uitgesproken mestgeur en schuimvorming vastgesteld. Volgens Stubbe wijzen zulke piekverontreinigingen op een opzettelijke lozing.

De provincie West-Vlaanderen diende intussen een klacht in tegen onbekenden. Bijzondere wateronderzoekers van de VMM voerden meerdere terreinbezoeken uit, maar konden de bron voorlopig niet exact lokaliseren. De lozing zou zich vermoedelijk op het grondgebied van Heuvelland hebben voorgedaan. Het is niet uitgesloten dat het om het leegmaken van een mestton ging, zonder directe link met een specifiek landbouwbedrijf.

Samenwerking onder druk
Opvallend is dat het incident zich voordeed op een moment waarop net extra werd ingezet op samenwerking rond waterkwaliteit. Op 21 januari werd het partnerschap binnen het samenwerkingsakkoord Water Land Schap Robuuste Waterlopen Westhoek vernieuwd. Daarin werken onder meer landbouwers, lokale besturen, De Watergroep en adviesorganisatie Inagro samen aan een betere waterkwaliteit in het stroomgebied van de Kemmelbeek en de Bollaertbeek.

Inagro stuurde na het incident een ‘flashbericht’ naar landbouwers in de regio, waarin het de mestlozing scherp veroordeelde en opriep tot verantwoordelijkheid en alertheid. Daarbij werd benadrukt dat de inspanningen van vele landbouwers hierdoor ondermijnd worden.

Landbouwers: “Wij zijn mee de dupe”
Ook lokale landbouwers reageren verontwaardigd. Bert Hanssens, Wim Vanpeperstraete en Frederik Deraedt benadrukken dat dergelijke praktijken niet alleen het milieu schaden, maar ook de hele sector in een slecht daglicht stellen. Volgens hen dreigen door verhoogde meetwaarden extra maatregelen die iedereen treffen, ook wie correct werkt.

Hanssens, die naast landbouwer ook West-Vlaams voorzitter van Boerenbond is, wees erop dat de lozing gebeurde nog voor de start van het strikt gereglementeerde bemestingsseizoen. Mogelijke capaciteitsproblemen op een bedrijf kunnen volgens hem nooit een excuus zijn. Er bestaan voldoende alternatieven, zoals mestverwerking.

Onderzoek loopt, sancties mogelijk
Volgens schepen Gheysens tonen permanente metingen aan dat het kanaal zelf geen afwijkende zuurstofwaarden of geleidbaarheid vertoonde. Dat betekent echter niet dat de lozing geen schade heeft veroorzaakt of in de toekomst nog gevolgen kan hebben.

Indien de dader wordt geïdentificeerd en de feiten bewezen worden, kan die vervolgd worden voor een milieumisdrijf. Dat kan leiden tot zware boetes, het verlies van landbouwsubsidies en mogelijke schadeclaims door De Watergroep. Het verdere onderzoek van de VMM en de milieu-inspectie loopt.

💬 Reageer hieronder

Bron:
Pattyn, T. (3 februari 2026). Boeren boos na opzettelijke mestlozingen die drinkwaterproductie stilleggen: “Dit doet de moed in de schoenen zakken.” Nieuwsblad. https://www.nieuwsblad.be/regio/west-vlaanderen/westhoek/ieper/boeren-boos-na-opzettelijke-mestlozingen-die-drinkwaterproductie-stilleggen-dit-doet-de-moed-in-de-schoenen-zakken/128455792.html

HLN. (21 januari 2026). Drinkwaterwinning in gevaar na nachtelijke mestlozingen in de Kemmelbeek: “Een kaakslag voor iedereen die moeite doet”. HLN. https://www.hln.be/ieper/drinkwaterwinning-in-gevaar-na-nachtelijke-mestlozingen-in-de-kemmelbeek-een-kaakslag-voor-iedereen-die-moeite-doet~ac8c4a00/
Lees ook bij Bouwend Ieper:
Industrie belangrijkste bron van vervuiling in West-Vlaams drinkwater, blijkt uit bronnenonderzoek – 12/01/2026

Westhoek kampt met te veel pesticiden in drinkwater: minister Brouns belooft plan, Groen eist verbod – 6/11/2025

Industrie belangrijkste bron van vervuiling in West-Vlaams drinkwater, blijkt uit bronnenonderzoek

Geplaatst op: 12/01/2026 door Geert Dewaele in Milieu, Waterkwaliteit
Tags:, , , , , , , , ,
,

Metingen in vier West-Vlaamse waterproductiecentra tonen verhoogde concentraties van 1,2,4-triazool in het drinkwater. Onderzoek van Vito wijst industriële lozingen aan als belangrijkste oorzaak, vooral via de Ieperlee. Landbouw en farmaceutische bronnen spelen een kleinere, maar meetbare rol.

Industriële lozingen als dominante factor
Uit een uitgebreid bronnenonderzoek van onderzoeksinstelling Vito blijkt dat vooral industriële lozingen verantwoordelijk zijn voor de verhoogde aanwezigheid van 1,2,4-triazool in het West-Vlaamse drinkwater. Dat afbraakproduct van schimmelbestrijdingsmiddelen wordt sinds begin 2024 in verhoogde concentraties gemeten in vier waterproductiecentra van De Watergroep: De Blankaart (Diksmuide), Dikkebus, Zillebeke en De Gavers.

De Europese drinkwaternorm voor pesticidenresiduen bedraagt 0,1 microgram per liter. In De Blankaart werden in de zomer van 2025 pieken tot 0,7 microgram per liter vastgesteld, zeven keer boven die norm. In de andere centra bleven de waarden dichter bij de grens, met in De Gavers zelfs geen overschrijdingen meer in het afgelopen jaar.

De rol van de Ieperlee
De hoogste concentraties werden gemeten in de Ieperlee, het kanaal dat Ieper met de IJzer verbindt. Daar trof Vito waarden aan tot 9 microgram per liter 1,2,4-triazool. Volgens de onderzoekers is dit waterlichaam de belangrijkste aanvoerroute van de vervuiling richting het waterproductiecentrum De Blankaart.

Lozingen door voedselverwerkende bedrijven en rioolwaterzuiveringsinstallaties leveren daarbij de grootste bijdrage. Bij een van de onderzochte voedingsbedrijven werd in juni een concentratie van 32 microgram per liter vastgesteld in het geloosde water. Het Vito-rapport noemt geen bedrijfsnamen, maar de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) bevestigde tijdens een persbriefing dat het bedrijf IFF België, gelegen aan de Ieperlee, een van de belangrijkste lozingspunten vormt.

De VMM verklaarde daarbij dat “de hoeveelheid die wordt geloosd en de locatie van de lozing maken dat dit zeker een van de belangrijkste bronnen is om te onderzoeken wat eraan kan worden gedaan”, en dat ook andere bedrijven in de regio worden meegenomen in die analyse. Het bedrijf zou volgens de VMM meewerken aan bijkomende maatregelen en mogelijke investeringen om de uitstoot te beperken.

Landbouw en zorginstellingen: secundaire bronnen
Naast de industrie speelt ook de landbouw een rol, zij het in mindere mate. In de productiecentra van Dikkebus en Zillebeke, waar vooral in de zomer lichte overschrijdingen voorkomen, wijst het Vito-onderzoek landbouwactiviteiten aan als belangrijkste lokale bron. Triazolen worden gebruikt in gewasbeschermingsmiddelen voor onder meer aardappelen.

Ook farmaceutische toepassingen dragen beperkt bij. In afvalwater van het Ieperse ziekenhuis Jan Yperman werd een concentratie van 0,2 microgram per liter gemeten.

Gezondheid en beleid
Hoewel de wettelijke norm tijdelijk werd opgetrokken tot 1 microgram per liter – een afwijking die Vlaams minister van Omgeving en Landbouw Jo Brouns (CD&V) voor twee jaar toestond – benadrukt de VMM dat er geen acuut gezondheidsrisico is. De gezondheidskundige advieswaarde ligt immers op 138 microgram per liter.

Intussen werkt de Vlaamse regering aan een Strategisch Drinkwaterplan. Dat plan moet de veiligheid van de drinkwatervoorziening beter waarborgen. Na politieke discussies binnen de meerderheid kondigde de minister aan dat het plan in januari wordt voorgesteld.

, , , , , , , , ,

💬 Reageer hieronder

Bron:
Bronnenonderzoek bevestigt: West-Vlaams drinkwater vooral vervuild door industriële lozing. (12 januari 2026). Nieuwsblad. https://www.nieuwsblad.be/binnenland/bronnenonderzoek-bevestigt-west-vlaams-drinkwater-vooral-vervuild-door-industriele-lozing/123264309.html
Lees ook bij Bouwend Ieper:
Westhoek kampt met te veel pesticiden in drinkwater: minister Brouns belooft plan, Groen eist verbod – 6/11/2025

Westhoek kampt met te veel pesticiden in drinkwater: minister Brouns belooft plan, Groen eist verbod

Geplaatst op: 06/11/2025 door Geert Dewaele in Milieu
Tags:, , , , , , , , ,
Dikkebusvijver – © Geert Dewaele

Ieper – In de Westhoek zitten uitzonderlijk veel resten van pesticiden in het drinkwater. Minister van Landbouw Jo Brouns (CD&V) wil daar nu iets aan doen. Hij werkt aan een plan om de concentratie van triazolen in het water te verlagen – al benadrukt hij dat er geen gevaar is voor de volksgezondheid.

Te hoge waarden in Diksmuide en Ieper
Uit recente metingen blijkt dat nergens in Vlaanderen zoveel triazolen in het drinkwater zitten als in het productiecentrum De Blankaart in Diksmuide. Ook de installaties van Dikkebusvijver en Zillebekevijver in Ieper kampen met te hoge concentraties.

Triazolen zijn resten van pesticiden die vooral in de aardappelteelt worden gebruikt. Ze zijn moeilijk uit het water te filteren en mogelijk kankerverwekkend.

Verhoogde norm, maar weinig resultaat
Eind vorig jaar verhoogde minister Brouns tijdelijk de norm voor triazolen in drie productiecentra: Diksmuide, Ieper en Harelbeke. De toegelaten waarde ging van 0,1 microgram per liter naar 1 microgram per liter – een versoepeling met factor tien, voor een periode van twee jaar.

Volgens Groen-parlementslid Mieke Schauvliege heeft die maatregel weinig opgeleverd. Ze wees als reactie op de Pano-uitzending op het gebrek aan vooruitgang: volgens haar is “een jaar na de versoepeling van de norm nog geen enkele verbetering zichtbaar”. Schauvliege vindt dat pesticiden die triazolen veroorzaken, beter volledig verboden worden.

“Niet zomaar verbieden”
Minister Brouns begrijpt de bezorgdheid, maar waarschuwt voor overhaaste beslissingen. Hij liet weten dat “het niet vanzelfsprekend is om zomaar een product te schrappen dat essentieel is voor bepaalde teelten”. Volgens hem wordt er “voortdurend gezocht naar alternatieven”, maar moet er ook rekening worden gehouden met de impact op de landbouwproductie.

Brouns benadrukt dat “juist gebruik en correcte dosering” cruciaal zijn om het drinkwater te beschermen. Hij herhaalt dat er op dit moment “geen gevaar is voor de volksgezondheid”.

Plan van aanpak in de maak
De minister kondigde aan dat hij begin volgend jaar een concreet plan van aanpak zal voorstellen om de triazolewaarden in de productiecentra van Diksmuide en Ieper terug te dringen. Dat plan moet de waterkwaliteit in de Westhoek structureel verbeteren.

Het volledige bericht verscheen op VRT NWS.

Zillebekevijver – © Geert Dewaele
, , , , , , , , ,

💬 Wat denk jij?
Moeten schadelijke pesticiden sneller verboden worden, ook als dat de landbouwproductie schaadt? Laat je mening achter in het reactieveld hieronder.

Bron:
Nws, V. (6 November 2025). Minister Brouns werkt aan plan om te veel aan triazolen uit drinkwater Westhoek te krijgen: “Maar geen gevaar voor volksgezondheid” | VRT NWS: nieuws. VRTNWS. https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2025/11/06/minister-van-landbouw-jo-brouns-wil-tegen-begin-volgend-jaar-een/

40.000 kubieke meter slib verdwijnt uit kanaal Ieper-IJzer: baggerwerken starten in oktober

Geplaatst op: 27/09/2025 door Geert Dewaele in Milieu
Tags:, , , , , , , , ,

Ieper/Boezinge – Begin oktober start De Vlaamse Waterweg nv met onderhoudsbaggerwerken op het kanaal Ieper-IJzer tussen Boezinge Sas en de IJzer. Over een traject van bijna acht kilometer wordt de vaarweg opnieuw uitgebaggerd tot de standaarddiepte van 2,2 meter. De werken passen in het actieplan Weerbare Westhoek, dat na de hoge waterstanden van eind 2023 werd opgemaakt.

Begin oktober start De Vlaamse Waterweg nv met onderhoudsbaggerwerken op het kanaal Ieper-IJzer tussen Boezinge Sas en de IJzer. Over een traject van bijna acht kilometer wordt de vaarweg opnieuw uitgebaggerd tot de standaarddiepte van 2,2 meter. De werken passen in het actieplan Weerbare Westhoek, dat na de hoge waterstanden van eind 2023 werd opgemaakt.

De werken duren tot het voorjaar van 2026 en vergen een investering van 6,67 miljoen euro. Volgens Maxim Veys, voorzitter van de raad van bestuur van De Vlaamse Waterweg nv, gaat het om “een nieuwe opdracht in functie van zowel efficiënt waterbeheer als een vlotte scheepvaart.” Hij benadrukt dat het verwijderen van slib ook de kans op blauwalgen en eendenkroos verkleint.

Uitvoering en veiligheid
De baggerwerken worden uitgevoerd in het najaar, buiten het paai- en toeristisch seizoen. Het consortium Ghent Dredging-DEME Environmental voert de werken uit, samen met Aannemingen M. & J. Braet nv. Naar schatting wordt 40.000 kubieke meter slib afgevoerd. Er wordt bijzondere aandacht besteed aan de mogelijke aanwezigheid van conventionele en toxische explosieven.

Weerbare Westhoek
De Vlaamse Waterweg nv werkt aan meer dan vijftig acties binnen het plan Weerbare Westhoek, dat de waterzekerheid in het IJzerbekken moet versterken. Vlaams minister Annick De Ridder (N-VA) benadrukt dat sinds de watersnood van eind 2023 onafgebroken gewerkt wordt aan “een zo efficiënt mogelijk waterbeheer in de Westhoek.” Binnen het Geïntegreerd Investeringsprogramma is hiervoor een specifiek budget voorzien.

Positieve effecten zichtbaar
Ook op lokaal niveau klinkt tevredenheid. Schepen Miguel Gheysens (Team Ieper) wijst erop dat de bovenloop enkele jaren geleden al werd uitgebaggerd. “De impact op de waterkwaliteit was significant. In de droge zomer van dit jaar was er geen eendenkroos te bespeuren, en plezierboten konden probleemloos doorvaren.”

Gemeenteraadslid Valentijn Despeghel (Vooruit) vult aan dat de werken tastbare resultaten opleveren: “Kajakkers ondervinden geen hinder meer en vissers signaleren een sterke toename van jonge visjes. Het is duidelijk dat baggerwerken niet alleen de bevaarbaarheid verbeteren, maar ook het ecosysteem versterken.”

Historische context
Na de Eerste Wereldoorlog werd het gedeeltelijk verwoeste Boezinge Sas vervangen door twee nieuwe sluizen: ‘Sluis van Boezinge-Sas’ op de oude plaats en ‘Sluis van Boezinge-Dorp’ even ten zuiden van Boezinge. Samen verdelen ze het kanaal in drie panden: de Hoge Vaart (van de leperse Kaai tot het eerste sas), de Middenvaart (eerste sas tot tweede sas) en de Lage Vaart (tweede sas tot de Knokkebrug, de IJzer).

‘Sluis van Boezinge-Dorp’ – © Geert Dewaele
‘Sluis van Boezinge-Sas’ – © Geert Dewaele
leperse Kaai – © Geert Dewaele
, , , , , , , , ,
Bron:
Baggerwerken op kanaal Ieper-IJzer. (26 September 2025). De Vlaamse Waterweg. https://www.vlaamsewaterweg.be/nl/nieuws/baggerwerken-op-kanaal-ieper-ijzer

Gheeraert, T. (26 September 2025). Baggerwerken op kanaal Ieper-IJzer vanaf oktober: “Minder kans op blauwalgen en eendenkroos.” KW.be. https://kw.be/nieuws/milieu/baggerwerken-op-kanaal-ieper-ijzer-vanaf-oktober-minder-kans-op-blauwalgen-en-eendenkroos/
De Middenvaart (eerste sas tot tweede sas) – © Geert Dewaele

Oudere berichten