Voormezele – Een Duitse bunker, Britse loopgraven, een kacheltje uit de Eerste Wereldoorlog en aardewerk uit de middeleeuwen. Archeologen leggen in Voormezele een opmerkelijke mix van historische sporen bloot. Woensdag 16 september kunnen bezoekers de opgravingen tijdens gratis rondleidingen van dichtbij bekijken.
Van middeleeuwse kuil tot Duitse bunker
Op de site langs de Kalleputstraat in Voormezele komen verschillende hoofdstukken uit de geschiedenis letterlijk boven de grond. Archeologen van Monument Vandekerckhove voeren er onderzoek uit in het kader van de aanleg van een nieuwe water- en bufferinstallatie langs de Bollaertbeek.
Het archeologisch onderzoek vormt de laatste fase van een traject dat volgens de Vlaamse regelgeving aan de geplande werken voorafgaat. De verwachtingen waren vooraf al behoorlijk duidelijk. Historische luchtfoto’s en eerder onderzoek wezen erop dat in het gebied resten van Britse loopgraven konden worden aangetroffen.
De werkelijkheid blijkt nog rijker.
Onder de grond komen sporen uit minstens drie historische periodes samen: de middeleeuwen, de Eerste Wereldoorlog en de Tweede Wereldoorlog.
Britse loopgraven later in Duitse handen
De archeologen troffen verschillende structuren uit de Eerste Wereldoorlog aan. Het gaat onder meer om een Britse verbindingsloopgraaf uit 1915 en een gevechtsloopgraaf uit 1916.
Hoewel bepaalde houten structuren sterk zijn aangetast, zijn de wanden met golfplaten nog herkenbaar. De loopgraven maakten aanvankelijk deel uit van de Britse stellingen. Tijdens het Duitse lenteoffensief van 1918 verschoof het front en kwamen delen van de infrastructuur in Duitse handen.
Dat leverde op de site een opmerkelijke combinatie van vondsten op. Naast Britse resten kwamen ook Duitse constructies en voorwerpen aan het licht.
Een kacheltje in een Duitse bunker
Bij de verdere afgraving werden drie Duitse bunkers of structuren vastgesteld die met de loopgraaf verbonden waren. Ze zouden slechts gedurende een relatief korte periode in gebruik zijn geweest, nadat de Duitsers het gebied in 1918 hadden ingenomen.
Een van de opvallendste vondsten is een klein kacheltje.
De archeologen vermoeden dat een van de structuren als commandopost werd gebruikt. De ruimte zou uit twee kamers hebben bestaan. In een van die kamers zijn fragmenten aangetroffen die wijzen op de aanwezigheid van een radiostation. Een andere ruimte zou mogelijk als opslagplaats hebben gediend.
Het onderzoek naar de gevechtsloopgraaf bevindt zich nog in een vroege fase. De komende werkzaamheden moeten meer duidelijkheid brengen over de verschillende gebruiksfasen van de loopgraaf. Aan de overzijde van de beek wordt bovendien nog een geschutsopstelling uit het begin van de oorlog verwacht.
Ook sporen uit de Tweede Wereldoorlog
Niet alle vondsten op de site houden rechtstreeks verband met de Eerste Wereldoorlog. De archeologen vonden ook materiaal dat mogelijk uit de Tweede Wereldoorlog dateert.
Zo werd een opvallend goed bewaarde Duitse helm aangetroffen in een ingegraven kuil. Ook een veldfles en een gasmasker kwamen aan het licht.
Over de precieze datering van sommige voorwerpen bestaat nog onzekerheid. Materiaal uit de Eerste Wereldoorlog werd immers later opnieuw gebruikt. De onderzoekers moeten daarom nog verder bepalen uit welke periode de verschillende objecten afkomstig zijn.
In de omgeving zijn daarnaast aanwijzingen voor Duitse militaire activiteit tijdens de Tweede Wereldoorlog. Zo wordt melding gemaakt van een neergestort Duits vliegtuig en een radiostation. Of en hoe die elementen precies met elkaar samenhangen, moet verder onderzoek uitwijzen.
Middeleeuws verleden komt eveneens boven
De geschiedenis van de site gaat echter veel verder terug dan de wereldoorlogen.
Aan de overzijde van de straat bevond zich de voormalige augustijnenabdij van Voormezele, waarvan de oorsprong teruggaat tot de 11de eeuw. Dat maakt de aanwezigheid van middeleeuwse sporen in het onderzoeksgebied niet geheel onverwacht.
De archeologen vonden onder meer een ontginningskuil en een gracht. Die structuren werden later opgevuld met onder meer keramiek en aardewerk. Daarbij zijn verschillende types aangetroffen, waaronder rood en bruin aardewerk en kogelpotten die in de 12de eeuw kunnen worden gedateerd.
De vondsten tonen daarmee aan dat de omgeving van de huidige Kalleputstraat al eeuwenlang werd gebruikt en veranderd.
Gratis rondleidingen op de archeologische site
Wie de resultaten zelf wil bekijken, kan woensdag 16 september terecht op de opgravingssite in de Kalleputstraat. Monument Vandekerckhove, de provincie West-Vlaanderen en erfgoedwerking CO7 organiseren er gratis rondleidingen.
De archeologen geven daarbij toelichting bij de verschillende vondsten en de historische lagen die tijdens het onderzoek zichtbaar zijn geworden.
Praktisch
Wanneer: woensdag 16 september, vanaf 17 uur
Waar: opgravingsterrein in de Kalleputstraat, Voormezele
Prijs: gratis
Parkeren: in de omliggende straten
Meebrengen: stevige schoenen
Organisatie: Monument Vandekerckhove, Provincie West-Vlaanderen en CO7
| Zoals eerder bericht door: Archeologen vinden sporen uit middeleeuwen en beide wereldoorlogen in Voormezele – VRTNWS (15 september 2026) Britse loopgraaf werd in 1918 door Duitsers overgenomen, nu wordt ze minutieus blootgelegd in Voormezele – HLN (15 september 2026) Opgravingen in Voormezele leggen Duitse bunkers bloot: “radiostation en kacheltje gevonden” – FocusWTV (15 september 2026) |
Ken je een nieuwsfeit, initiatief of andere interessante ontwikkeling die we bij Bouwend Ieper kunnen brengen? Laat het ons weten via ‘Contact/Meld ons nieuws’ of stuur je bericht naar Bouwend.Ieper@outlook.be.
Samen houden we Ieper op de hoogte.
💬 Reageer hieronder
