Ieper – Eeuwenlang speelde zich in Sint-Jan bij Ieper een opmerkelijk hoofdstuk uit de Vlaamse geschiedenis af. Op de plek waar ooit een belangrijke leprozerie stond, brengt een nieuw kunstwerk samen met een audiotour dat bijna vergeten verleden opnieuw onder de aandacht van bezoekers.
Een van de belangrijkste leprozerieën van Vlaanderen
Lang voordat Sint-Jan uitgroeide tot de huidige deelgemeente van Ieper, bevond zich er een gespecialiseerde opvangsite voor mensen met lepra. De instelling, bekend als Hooge Siecken, maakte deel uit van een netwerk van leprozerieën waar zieken werden verzorgd en ondergebracht in een afzonderlijke gemeenschap.
Historisch onderzoek toont aan dat de site uitgroeide tot een van de drie belangrijkste leprozerieën binnen het toenmalige graafschap Vlaanderen, naast gelijkaardige instellingen in Brugge en Gent. De ligging langs een belangrijke verbindingsweg speelde daarbij vermoedelijk een belangrijke rol.
Archeologische ontdekking werpt nieuw licht op het verleden
De verdwenen erfgoedsite kwam opnieuw onder de aandacht tijdens archeologische opgravingen in 2019 en 2020. Onderzoekers legden delen van het voormalige domein bloot, waaronder een begraafplaats waar 154 skeletten werden aangetroffen.
De opgravingen leverden nieuwe inzichten op in het dagelijkse leven binnen de gemeenschap van leprapatiënten. Daarnaast konden onderzoekers meer te weten komen over de organisatie en de betekenis van de site binnen middeleeuws Vlaanderen.
Een archeologische vondst van 154 skeletten maakte van Sint-Jan opnieuw een belangrijke erfgoedlocatie.
Landmark brengt verdwenen geschiedenis terug in het landschap
Omdat de oorspronkelijke gebouwen al eeuwen verdwenen zijn en vandaag nauwelijks nog zichtbare sporen resten, besloot Stad Ieper het verleden opnieuw zichtbaar te maken in het landschap.
Na een ontwerpwedstrijd met 26 inzendingen kregen inwoners van Sint-Jan inspraak bij de keuze van het uiteindelijke ontwerp. Hun voorkeur ging naar een voorstel van kunstenaar Leonardo Versele.
Het resultaat is de monumentale installatie Poort Hooge Siecken, opgebouwd uit zeven doorgangen die samen een hoogte van ongeveer elf meter bereiken. Voor de constructie werd onder meer gebruikgemaakt van bakstenen die verwijzen naar de karakteristieke gele baksteen uit de streek, gecombineerd met een arduinen basis.
Volgens de toelichting bij het project verwijst het kunstwerk naar solidariteit en gemeenschapszin, waarden die een belangrijke rol speelden binnen de historische leprozerie. De zeven doorgangen vormen daarbij een symbolische tegenhanger van de toegangspoort waarlangs bewoners van de instelling vroeger het domein betraden.
Verhalenwandeling laat bezoekers kennismaken met het verleden
Naast het kunstwerk werd ook een audiotour ontwikkeld. Via veertien korte luisterfragmenten krijgen bezoekers meer inzicht in het leven op en rond de voormalige leprozerie.
De verhalen worden verteld vanuit verschillende perspectieven uit het landschap, zoals de aarde, bomen, het gras en het water. Voor de stemopnames werkte de stad samen met leerlingen van de Academie.
De audiotour maakt deel uit van een bredere erfgoedbeleving die bezoekers uitnodigt om de geschiedenis van de plek op eigen tempo te ontdekken.
Onderdeel van de verdere ontwikkeling van het Ypermanpark
De voormalige leprozerie ligt binnen het gebied van het toekomstige Ypermanpark, dat de voorbije jaren stap voor stap werd uitgebouwd. Eerder kregen onder meer een voedselbos en een erfgoedboomgaard een plaats in het park.
Met het nieuwe kunstwerk en de audiotour krijgt ook het historische verhaal van Hooge Siecken opnieuw een zichtbare plaats in de omgeving. De projecten kwamen tot stand met steun van het Vlaams Agentschap Onroerend Erfgoed en verschillende erfgoedpartners.
Volgens de Vlaamse overheid draagt het initiatief bij aan het zichtbaar maken van erfgoed dat in het landschap verdwenen is, maar historisch van grote betekenis blijft voor de regio.
| Zoals eerder bericht door: Ieper maakt middeleeuwse leprozerie Hooge Siecken zichtbaar met monument en audiotour – vrtnws (23 juni 2026) Landmark maakt middeleeuws centrum voor melaatsen zichtbaar in stadspark: “Het verwijst naar de solidariteit van toen” – Nieuwsblad (23 juni 2026) Op plek waar 154 skeletten van leprapatiënten werden gevonden, verrijst monument van 11 meter hoog: “Hun verhaal mag niet vergeten worden”– HLN (24 juni 2026) |
💬 Reageer hieronder
Bouwend Ieper 