Post Tagged ‘Onroerend Erfgoed’

Ieper – De Vlaamse Regering voorziet bijkomend 250.000 euro om de restauratie van de Lakenhallen en het Belfort in Ieper volledig af te werken. Daarmee loopt de Vlaamse investering op tot net geen 9 miljoen euro. De werken moeten een reeks pas ontdekte structurele problemen definitief oplossen.

Laatste duwtje voor een monument van formaat
Vlaams minister van Onroerend Erfgoed Ben Weyts (N-VA) maakt 250.000 euro extra vrij om de totaalrestauratie van de Lakenhallen en het Belfort in Ieper te voltooien. Dankzij die bijkomende middelen kunnen onder meer aangetaste balkkoppen en kepers worden verstevigd en wordt de waterafvoer van het dak verbeterd.
Met deze extra financiering komt de totale Vlaamse investering uit op net geen 9 miljoen euro, binnen een globale restauratiekost van ongeveer 18,5 miljoen euro. Vlaanderen neemt via het Agentschap Onroerend Erfgoed 46 procent van de bijkomende werken voor zijn rekening; de Stad Ieper betaalt het resterende aandeel.
De minister gaf daarbij aan dat de Lakenhallen in hun middeleeuwse pracht een visitekaartje vormen voor het verhaal van Vlaanderen en tegelijk een stille getuige zijn van de Eerste Wereldoorlog. Met de extra middelen wordt volgens hem de kroon gezet op jaren werk en keert het West-Vlaamse icoon terug in topconditie.

Zeven eeuwen geschiedenis, meerdere levens
Tussen de Grote Markt en de Sint-Maartenskerk staat al meer dan zeven eeuwen een van de grootste gotische burgerlijke gebouwen van Europa. De Lakenhallen met hun imposante belfort vormden in de middeleeuwen het economische hart van de lakennijverheid. Doorheen de eeuwen groeide het complex uit tot een netwerk van hallen en doorgangen en kreeg het uiteenlopende functies, van handelscentrum tot stadhuis.
Na de volledige verwoesting tijdens de Eerste Wereldoorlog werden de Lakenhallen heropgebouwd. Vandaag huisvest het gebouw onder meer het In Flanders Fields Museum en het Yper Museum. Het geheel is erkend als UNESCO-werelderfgoed.

Nood aan ingrijpen, vijftig jaar na de heropbouw
Een halve eeuw na de wederopbouw doken opnieuw tekenen van verval op. In 2018 sloegen de Vlaamse Regering en de Stad Ieper de handen in elkaar voor een restauratiemasterplan, opgedeeld in vijf fasen. De werken gingen in het najaar van 2020 van start, met stellingen op de Grote Markt.
Sindsdien kreeg het belfort een grondige reiniging en herstelbeurt. Ook de draak Margriet boven op de toren werd naar beneden gehaald voor restauratie. In 2021 volgden de klokken en werd een nieuwe lantaarn op de toren geplaatst. De daaropvolgende jaren kwamen de westervleugel en, in 2023, de zijde van het In Flanders Fields Museum aan bod.

Onverwachte problemen vragen extra budget
Hoewel intussen het grootste deel van de stellingen is verdwenen, brachten de werken bijkomende problemen aan het licht. Sommige moerbalkkoppen bleken in bijzonder slechte staat en vormen een risico voor de dakstabiliteit. Daarnaast voldeden bepaalde metalen onderdelen niet aan de brandveiligheidsnormen, kampten buitenluiken met vochtproblemen en waren er knelpunten in de verluchting.
De bijkomende werken hebben een totale kostprijs van 545.820 euro. De extra Vlaamse middelen maken het mogelijk om deze ingrepen alsnog uit te voeren en de restauratie definitief af te ronden.

💬 Reageer hieronder

Bron:
Gheeraert, T. (8 januari 2026). Nog eens half miljoen euro voor restauratie lakenhallen: “Laatste knelpunten aanpakken.” KW.be. https://kw.be/nieuws/nog-eens-half-miljoen-euro-voor-restauratie-lakenhallen-laatste-knelpunten-aanpakken/
https://www.hln.be/ieper/minister-ben-weyts-n-va-pompt-250-000-euro-extra-in-restauratie-lakenhallen-middelen-om-balkkoppen-en-kepers-te-verstevigen~a961af00/

Ieper – Bij de heropbouw van de Carrefour in Ieper stootte de bouwheer op resten van een middeleeuwse burcht. De vondst legde de werken zes maanden stil en veroorzaakte zware kosten. Nu hoopt de eigenaar een deel van die archeologische uitgaven terug te krijgen van het Agentschap Onroerend Erfgoed.

Middeleeuwse verrassing op bouwwerf
Wat begon als een klassiek bouwproject, werd plots een archeologische ontdekking van formaat. Op het terrein waar de Carrefour in Ieper wordt vernieuwd, kwamen resten aan het licht van een burcht waar ooit de graven van Vlaanderen verbleven.

De eigenaar van de site, de Brugse ondernemer Jean-Marie Cardinael (73), zag zijn plannen tijdelijk in het zand lopen. De opgravingen legden de werf een half jaar stil. “Er werd niet verwacht dat er nog restanten zouden opduiken,” vertelt hij, “maar op een diepte van 2,5 meter kwamen we op muren en structuren terecht die steeds spectaculairder bleken.”
De resten kregen al snel een naam: de Burcht van Ieper.

Familie met diepe Ieperse wortels
Voor Cardinael heeft de plek een bijzondere betekenis. Zijn familie is al sinds 1670 met Ieper verbonden. Zijn overgrootvader had er een zeepziederij die tijdens de Eerste Wereldoorlog volledig werd verwoest.

Na de oorlog verhuisde de productie naar Brugge, maar in 1925 mocht op de Ieperse site opnieuw gebouwd worden. Daar ontstond een koffiebranderij met drogisterij, later uitgegroeid tot het bekende warenhuis De Ballon en vervolgens Ballon Unic. Uiteindelijk werd het pand overgenomen door Carrefour.

“Het werd tijd om die winkel een nieuw elan te geven,” blikt Cardinael terug. Maar wat een moderniseringsproject moest worden, veranderde plots in een les archeologie.

Een petitie voor het ‘Gravensteen van Ieper’
De vondst lokte veel belangstelling. Erfgoedliefhebbers en buurtbewoners droomden van een open archeologische site, een soort Gravensteen van Ieper. Een petitie verzamelde tientallen handtekeningen, en ook het stadsbestuur onderzocht de mogelijkheden.

De Vlaamse minister van Onroerend Erfgoed, Ben Weyts (N-VA), ging ter plaatse en erkende het belang van de ontdekking, maar wees een publieke ontsluiting af. Volgens hem was dat “niet haalbaar, noch betaalbaar”.

Wel besliste de minister dat de volledige burchtmuur — ook de nog niet opgegraven delen — officieel beschermd blijft. De nieuwe funderingen van de Carrefour worden zo ontworpen dat ze het erfgoed niet aantasten.

Tussen trots en frustratie
De bouwheer kijkt intussen met gemengde gevoelens terug. Hij zegt dat hij trots is op de vondst en blij dat de geschiedenis van Ieper ermee is verrijkt. Tegelijk is hij opgelucht dat het bouwproject opnieuw op volle toeren draait.

Volgens Cardinael verliep het opnieuw begraven van de burcht volledig volgens de regels. De werf is nu in volle vaart bezig. “We proberen de verloren tijd in te halen, want we willen de winkel tegen volgend najaar openen,” vertelt hij.

Zware factuur door archeologie
De opgravingen duurden acht weken en kostten volgens de bouwheer ongeveer 200.000 euro. “Een week archeologie kost al snel 25.000 euro,” rekent hij voor. Die kosten werden volledig door hem voorgeschoten, maar hij onderhandelt met het Agentschap Onroerend Erfgoed om een deel terug te krijgen.

Na meerdere overlegmomenten zegt Cardinael te hopen dat het agentschap “maximaal zal bijdragen”. De vertraging zorgde bovendien voor bijkomende verliezen door gemiste inkomsten en extra werfkosten. Toch blijft hij pragmatisch: voor hem staat ondernemen voorop.

De bouwheer vat het nuchter samen: als ondernemer heeft hij liever een bloeiende zaak dan een burcht onder zijn voeten.

© Geert Dewaele
© Geert Dewaele
Bron:
Nws, V. (7 November 2025). Bouwheer Ieperse supermarkt wil archeologische kosten terugbetaald na vondst grafelijke burcht | VRT NWS: nieuws. VRTNWS. https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2025/11/07/gravensteen-ieper-archeologische-opgravingen-duur/

Pattyn, T. (7 November 2025). Jean-Marie (73) toont werf boven begraven Burcht: “Velen willen hier ook weer een supermarkt.” Nieuwsblad. https://www.nieuwsblad.be/regio/west-vlaanderen/westhoek/ieper/jean-marie-73-toont-werf-boven-begraven-burcht-velen-willen-hier-ook-weer-een-supermarkt/103154372.html
Lees ook:
Archeologische vondst in Ieper verdwijnt opnieuw onder de grond: Carrefour in aantocht – 26/06/2025
Burcht van Ieper wordt opnieuw begraven: supermarkt en appartementen kunnen gebouwd worden – 9/05/2025
Archeologen ontdekken resten van middeleeuws grafelijk domein op de terreinen van de Carrefour – 31/03/2025
Afbraak Carrefour-pand op de Leet in Ieper: nieuwbouw klaar in 2026 – 18/08/2024
De archeologische vondst – © Geert Dewaele

Ieper – Het Tempelierssteen in de Rijselstraat in Ieper staat al jarenlang leeg en toont steeds meer tekenen van verval. Ondanks verschillende ambitieuze plannen voor herbestemming blijft een concrete doorbraak uit. Het beschermde gebouw roept daardoor steeds meer vragen op over de toekomst van één van de oudste historische panden van de stad.

Historisch gebouw krijgt steeds meer te lijden onder leegstand
Wie de voorbije weken door de Rijselstraat wandelde, merkte wellicht de staat van het voormalige postgebouw op. Aan de gevel van het Tempelierssteen hangt intussen een waarschuwingsbord dat voorbijgangers vraagt voldoende afstand te houden wegens mogelijk slipgevaar. Mosvorming en uitwerpselen van duiven versterken de verwaarloosde indruk van het beschermde gebouw.
Het pand op nummer 70 staat al bijna 27 jaar leeg. Tot 1997 deed het dienst als postgebouw, maar sinds het vertrek van De Post kreeg het gebouw geen nieuwe invulling meer. Doorheen de jaren doken verschillende kandidaat kopers en projectontwikkelaars op, telkens met uiteenlopende plannen. Die voorstellen strandden echter op stedenbouwkundige en erfgoedtechnische beperkingen.

Eén van de oudste historische gebouwen van Ieper
Het Tempelierssteen behoort tot de oudste waardevolle gebouwen van Ieper. De oorsprong van het pand gaat terug tot de 13de eeuw. Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd het grotendeels vernield, waarna het na de oorlog opnieuw werd opgebouwd volgens de oorspronkelijke plannen.
Door zijn historische waarde geniet het gebouw bescherming als erfgoedsite, wat renovatieprojecten extra complex maakt.

Bijna drie decennia leegstand wegen steeds zwaarder op één van de meest waardevolle historische gebouwen van Ieper

Plannen voor luxehotel verdwenen in de koelkast
Sinds 2009 is het gebouw eigendom van de Brusselse vastgoedvennootschap Aedific NV. Het bedrijf is actief in vastgoedontwikkeling en vastgoedbeheer.
In 2013 werden plannen voorgesteld om het Tempelierssteen om te vormen tot een kleinschalig luxehotel met elf kamers en een restaurant. Dat project kwam uiteindelijk niet van de grond omdat de brandveiligheidsvereisten moeilijk verenigbaar bleken met de erfgoedstructuur van het gebouw.
Voor de restauratie werd eerder wel financiële steun aangekondigd. De toenmalige Vlaamse minister bevoegd voor Onroerend Erfgoed, Geert Bourgeois, kende een subsidie van ruim 314.000 euro toe. Ook provinciale en stedelijke steun maakten deel uit van de plannen.

Ook kantoorproject leverde geen doorbraak op
Enkele jaren later leek er opnieuw beweging te komen. In 2017 verdwenen delen van de gevel achter stellingen en werden renovatiewerken aangekondigd. Het project voorzag vijftien kantoorruimtes met vergaderzalen. De investering werd toen geraamd op ongeveer anderhalf miljoen euro en de werken zouden begin 2018 afgerond zijn.
Na die aankondiging bleef het echter opnieuw stil rond het dossier.
In 2023 doken opnieuw signalen op dat Aedific samen met een vastgoedkantoor werkte aan een nieuwe piste voor het gebouw. Concrete resultaten of zichtbare werken bleven voorlopig uit.

Onzekerheid blijft duren
Vandaag blijft het Tempelierssteen een opvallende leegstaande plek in het centrum van Ieper. De combinatie van historische waarde, beschermde status en complexe renovatievereisten maakt het dossier bijzonder moeilijk. Tegelijk groeit de bezorgdheid over de verdere achteruitgang van het gebouw.
Voorlopig blijft het afwachten of er alsnog een duurzame herbestemming komt die het historische pand opnieuw leven kan geven.

Tempelierssteen januari 2024: slipgevaar door duivenpoep en mos?
Maart 2017: Tempeliershof in de steigers

💬 Reageer hieronder